Tandvleesontsteking of parodontitis: wat is het verschil?
Op deze pagina
Kort antwoord
Bij een tandvleesontsteking (gingivitis) zit de ontsteking alleen oppervlakkig aan de rand van het tandvlees; bij parodontitis gaat ze dieper en breekt ze het kaakbot rond de tand af. Gingivitis is volgens de KNMT te genezen, maar afgebroken kaakbot herstelt zich niet meer. Gingivitis verdwijnt volgens de NVvP normaal gesproken binnen een aantal dagen met goede mondhygiëne, zo nodig met het verwijderen van tandsteen. Een gebitsreiniging kost in 2026 €16,82 per 5 minuten (M03); een tandvleesonderzoek bij parodontitis €217,55 (T012).
Wat is het verschil tussen gingivitis en parodontitis?
Het zijn twee stadia van dezelfde ontsteking. Volgens de KNMT heet het eerste stadium gingivitis en een verder gevorderd stadium parodontitis. Bij gingivitis zit de ontsteking volgens de NVvP nog heel oppervlakkig aan de rand van het tandvlees. Bij parodontitis gaat ze volgens de KNMT verder dan het tandvlees: de vezels en het kaakbot rond de tand worden afgebroken.
| Gingivitis | Parodontitis | |
|---|---|---|
| Waar zit de ontsteking | Oppervlakkig aan de rand van het tandvlees | Dieper, langs de wortel, met afbraak van kaakbot |
| Wat je merkt | Rood, gezwollen tandvlees dat sneller bloedt | Vaak lang niets; pas in een gevorderd stadium echt klachten |
| Te genezen | Ja, volgens de KNMT | De ontsteking verdwijnt meestal met behandeling; afgebroken bot komt niet terug |
| Gevolg zonder behandeling | Kan overgaan in parodontitis | Tanden kunnen los gaan staan en uitvallen |
| Behandeling | Goed poetsen, tussen de tanden reinigen, zo nodig tandsteen verwijderen | Daarnaast grondig reinigen van de pockets door tandarts of mondhygiënist |
Gezond tandvlees
Tandvleesontsteking
Parodontitis
- Tandvlees sluit strak om de tand
- Kaakbot
- Gezwollen tandvlees met een ondiepe pocket
- Diepe pocket tussen tand en tandvlees
- Botverlies: het bot zakt
Hoe herken je gingivitis?
Ontstoken tandvlees is volgens de KNMT vaak roder van kleur, gezwollen en bloedt sneller, bijvoorbeeld bij het poetsen. Een vieze smaak of een slechte adem kan er ook op wijzen. Volgens de KNMT geldt altijd: gezond tandvlees bloedt nooit. Ontstoken tandvlees geeft zelden pijn. Let op: volgens de NVvP wil het niet zeggen dat je tandvlees gezond is als het niet bloedt. Meer over oorzaken en wat je zelf doet, lees je in tandvleesontsteking.
Hoe herken je parodontitis?
Moeilijker. Parodontitis kan volgens de KNMT lang onopgemerkt blijven, omdat het vaak geen verschijnselen geeft, of pas in een heel laat stadium. Volgens de NVvP veroorzaakt de ontsteking geen pijn of ongemak, waardoor mensen vaak niet beseffen dat ze een probleem met hun tandvlees hebben. Een tandarts of mondhygiënist kan het meten: de pocket tussen tand en tandvlees is normaal niet dieper dan 3 mm en wordt bij ontsteking dieper.
Volgens de EFP kan een onbehandelde gingivitis overgaan in parodontitis. De ontsteking breidt zich dan uit onder het tandvlees, langs de wortels, en kan blijvende schade geven met botverlies rond je tanden. Onbehandeld kunnen tanden volgens de EFP los gaan staan en uiteindelijk uitvallen. Alles over parodontitis lees je in parodontitis.
Hoe vaak komen gingivitis en parodontitis voor?
Volgens de EFP komen tandvleesaandoeningen heel veel voor en krijgen de meeste mensen er ooit in hun leven mee te maken. De NVvP schrijft: "Parodontitis komt bij ongeveer de helft van de volwassen bevolking voor, waarvan het in 10-15% om een ernstige vorm van parodontitis gaat." Bij die zin staan geen jaartal, studie of meetmethode.
Actuele Nederlandse cijfers zijn er weinig. Volgens een beschouwing in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde uit 2021 zijn recente gegevens over hoe vaak parodontitis voorkomt schaars, en wordt het in onderzoek op verschillende manieren gemeten. Voor Nederland is volgens die beschouwing meer moeite nodig om het te volgen. Daarom noemen we geen eigen percentage voor Nederland.
Wie heeft meer kans op parodontitis?
- Erfelijkheid. Volgens de NVvP hangt de gevoeligheid voor parodontitis voor een groot deel af van erfelijke factoren.
- Roken. Bij rokers komt parodontitis volgens de KNMT vaker voor, en het bot wordt volgens de NVvP sneller afgebroken.
- Diabetes, vooral als die niet goed is ingesteld. Omgekeerd heeft parodontitis volgens de NVvP invloed op hoe goed diabetes is in te stellen. Meer daarover lees je in diabetes en je gebit.
Tandsteen kun je volgens de NVvP niet zelf weghalen; daarvoor ga je naar de tandarts of mondhygiënist. Hoe tandsteen ontstaat, lees je in tandsteen.
Hoe worden gingivitis en parodontitis behandeld?
Bij gingivitis is goede dagelijkse mondhygiëne de basis. Zo nodig verwijdert de tandarts of mondhygiënist tandsteen en maakt die de tanden glad. Dan verdwijnt gingivitis volgens de NVvP normaal gesproken binnen een aantal dagen.
Bij parodontitis draag je volgens de KNMT met een goede mondhygiëne zelf bij aan de genezing. Daarnaast verwijdert de tandarts of mondhygiënist tandplak en tandsteen uit de verdiepte pockets. Door die combinatie verdwijnt de ontsteking meestal en hecht het gezonde tandvlees zich weer aan de tanden. Op tijd behandelen kan volgens de KNMT het verlies van tanden en kiezen voorkomen. Hoe de behandeling verloopt, lees je in parodontitis behandelen. Hulp bij poetsen en reinigen krijg je bij mondhygiëne.
Heb je een dikke wang, koorts of pijn die erger wordt? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112.
Wat kost de behandeling?
| Code | Omschrijving | Honorarium |
|---|---|---|
| M03 | Gebitsreiniging, per 5 minuten | €16,82 Vanaf 1 januari 2027: €17,33 (+3,0%) |
| T012 | Onderzoek van het tandvlees met parodontiumstatus | €217,55 Vanaf 1 januari 2027: €224,15 (+3,0%) |
| T022 | Grondig reinigen van een wortel, standaard, per tand of kies | €30,01 Vanaf 1 januari 2027: €30,92 (+3,0%) |
| T021 | Grondig reinigen van een wortel, complex, per tand of kies | €40,51 Vanaf 1 januari 2027: €41,74 (+3,0%) |
Een gebitsreiniging van 30 minuten bij gingivitis kost in 2026 €100,92 (6 × M03). Een rekenvoorbeeld bij parodontitis: een tandvleesonderzoek en het grondig reinigen van 6 tanden of kiezen kost €397,61 (T012 + 6 × T022). Vanaf 1 januari 2027 is het tarief voor dit voorbeeld bij parodontitis €409,67 (+3,0%). Hoeveel tanden of kiezen het zijn en of het de standaard- of complexe variant is, hangt af van de diepte van je pockets. Verdoving komt er volgens de NZa-omschrijving apart bij. Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal.
- Ben je jonger dan 18, dan valt tandvleesbehandeling onder de basisverzekering. Vanaf 18 jaar niet; ook parodontale chirurgie valt voor volwassenen niet onder de basisverzekering.
- Vanaf 18 jaar valt mondhygiëne, zoals gebitsreiniging, niet onder de basisverzekering.
- Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel, meestal tot een maximumbedrag per jaar. Check je polis vóór de behandeling.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen gingivitis en parodontitis?
Bij gingivitis zit de ontsteking oppervlakkig aan de rand van het tandvlees en is ze te genezen. Bij parodontitis gaat ze dieper en wordt kaakbot afgebroken; dat bot herstelt zich niet meer.
Kan gingivitis overgaan in parodontitis?
Ja. Volgens de EFP kan een onbehandelde gingivitis zich ontwikkelen tot parodontitis, met blijvend botverlies rond je tanden.
Gaat tandvleesontsteking vanzelf over?
Met goede dagelijkse mondhygiëne, zo nodig met het verwijderen van tandsteen, verdwijnt gingivitis volgens de NVvP normaal gesproken binnen een aantal dagen.
Hoe weet ik of ik parodontitis heb?
Vaak merk je het lang niet. Een tandarts of mondhygiënist meet de pockets tussen tand en tandvlees; die zijn normaal niet dieper dan 3 mm.
Hoeveel mensen hebben parodontitis?
De NVvP schrijft dat parodontitis bij ongeveer de helft van de volwassen bevolking voorkomt, zonder jaartal of studie. Actuele Nederlandse cijfers zijn schaars.
Laatst bijgewerkt:
Bronnen
- Ontstoken tandvlees (gingivitis) · KNMT · geraadpleegd op
- Parodontitis (vergevorderde tandvleesontsteking) · KNMT · geraadpleegd op
- Gingivitis · NVvP · geraadpleegd op
- Parodontitis · NVvP · geraadpleegd op
- Gum diseases explained · EFP · geraadpleegd op
- Bruers JJM. Inzicht in de prevalentie van parodontitis: een uitdaging! Ned Tijdschr Tandheelkd 2021;128(12):581-583 · NTvT (Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde, beschouwing zonder eigen onderzoek) · geraadpleegd op
- European Gum Health Day · NVvP · geraadpleegd op
- Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op
- Mondzorg (verzekerde zorg), laatst gewijzigd 15-01-2026 · Zorginstituut Nederland · geraadpleegd op
- Aanvullende tandartsverzekering · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
- Krijg ik tandartskosten vergoed?, gewijzigd 02-01-2026 · Rijksoverheid · geraadpleegd op
- Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-26616-01 (geldig 1-1-2026 t/m 31-12-2026) · NZa · geraadpleegd op
- Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-27619-01 (geldig 1-1-2027 t/m 31-12-2027, vastgesteld 30-6-2026) · NZa · geraadpleegd op
- Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12) · KNMT · geraadpleegd op
- Veelgestelde vragen · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij de redactie.
Een vraag over je eigen situatie?
Bij een consult bekijken we je gebit en je wensen. Daarna krijg je een plan en een begroting, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.