Wat is parodontitis, hoe herken je het en wat doet het met je lichaam?

Op deze pagina
Kort antwoord
Parodontitis is een ontsteking die begint in het tandvlees en zich uitbreidt naar de vezels en het kaakbot rond je tanden. Daardoor verliezen tanden steun en kunnen ze los gaan zitten. Bloedend, rood of gezwollen tandvlees is vaak het eerste teken. Ongeveer 10 tot 15% van de Nederlanders heeft ernstige parodontitis. Met dagelijks goed reinigen en professionele behandeling kun je de ontsteking tot staan brengen.
Wat is parodontitis?
Je tanden staan vast in het parodontium: het steunweefsel van tandvlees, kaakbot, wortelvlies en de vezels die de tand vasthouden. Parodontitis is een ontsteking van dat steunweefsel. Het begint bijna altijd met tandvleesontsteking, ook wel gingivitis genoemd. Gingivitis kan een voorstadium zijn van parodontitis.
Bij gingivitis is alleen het tandvlees ontstoken. Dat is goed te verhelpen met de juiste mondverzorging. Blijft de ontsteking bestaan, dan kan ze dieper gaan. De vezels en het kaakbot rond de tand worden dan afgebroken. Die voortschrijdende ontsteking met afbraak van vezels en kaakbot heet parodontitis. Tussen tand en tandvlees ontstaat een verdieping, een pocket, waarin bacteriën zich ophopen.
Gezond tandvlees
Tandvleesontsteking
Parodontitis
- Tandvlees sluit strak om de tand
- Kaakbot
- Gezwollen tandvlees met een ondiepe pocket
- Diepe pocket tussen tand en tandvlees
- Botverlies: het bot zakt
Symptomen: hoe herken je parodontitis?
Bloedend, rood of gezwollen tandvlees duidt meestal op ontstoken tandvlees. Parodontitis zelf doet vaak lang geen pijn. Daardoor merken veel mensen het pas laat. Let op deze signalen:
- Tandvlees dat bloedt bij poetsen, ragen of flossen.
- Rood of gezwollen tandvlees in plaats van stevig en roze.
- Een vieze smaak of slechte adem die niet weggaat.
- Tandvlees dat terugtrekt, waardoor je tanden langer lijken.
- Tanden die gaan schuiven, er ontstaan spleetjes.
- Tanden die los gaan zitten.
Beginnende parodontitis
Bij beginnende parodontitis zijn de pockets nog niet diep en is er weinig bot verloren. Je merkt vaak alleen bloedend tandvlees. Juist in deze fase is de winst van behandelen het grootst, want kaakbot dat eenmaal weg is, groeit meestal niet vanzelf terug.
Ernstige parodontitis
Bij ernstige parodontitis is veel kaakbot verdwenen. Tanden kunnen los gaan staan en uiteindelijk verloren gaan. Ongeveer 10 tot 15% van de Nederlanders heeft ernstige parodontitis. Dan is vaak behandeling door een parodontoloog nodig, een tandarts die zich heeft gespecialiseerd in tandvlees- en botproblemen.
Oorzaken van parodontitis
De directe oorzaak is tandplak: een zachte laag bacteriën op je tanden. Blijft tandplak zitten, dan verkalkt het tot tandsteen. Tandsteen kun je niet meer wegpoetsen. Vooral tandsteen onder het tandvlees is schadelijk, omdat het tot botverlies kan leiden. Ontstoken tandvlees geneest alleen als je dagelijks alle tandplak verwijdert.
Niet iedereen met tandplak krijgt parodontitis. Een aantal factoren vergroot de kans:
- Roken.
- Diabetes: mensen met diabetes hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van parodontitis.
- Stress.
- Hormonale veranderingen, bijvoorbeeld tijdens een zwangerschap.
Wat doet parodontitis met je lichaam?
In je mond leidt parodontitis tot verlies van kaakbot en uiteindelijk tot losse tanden. Dat is het gevolg dat goed is aangetoond. Over verbanden met de rest van je lichaam is voorzichtigheid nodig: een samenhang betekent nog niet dat het een het ander veroorzaakt.
Diabetes
Bij diabetes is de samenhang het duidelijkst. Mensen met diabetes hebben een verhoogde kans op parodontitis. Heb je diabetes, vertel het dan aan je tandarts en mondhygiënist. Dan kunnen we je tandvlees vaker controleren.
Hart en bloedvaten
Je leest vaak dat parodontitis slecht is voor je hart. In de bronnen die wij hebben gecontroleerd, staat daarover geen onderbouwing die we hier kunnen geven. Wij beschrijven het daarom niet als oorzaak. Heb je hart- of vaatklachten, bespreek die met je huisarts.
Lichamelijke klachten en vermoeidheid
Parodontitis geeft vooral klachten in de mond: bloedend tandvlees, slechte adem en losse tanden. Vermoeidheid of andere klachten in je lichaam zijn geen kenmerk dat in onze bronnen wordt genoemd. Voel je je langere tijd moe of niet goed, ga dan naar je huisarts. Je tandarts kijkt naar je mond, je huisarts naar de rest.
Implantaten en kunstgebit
Wie parodontitis heeft gehad, heeft vaker problemen met implantaten. In een grote overzichtsstudie was de kans op het verlies van een implantaat bij mensen met parodontitis 1,69 keer zo groot. Ook ontsteking rond implantaten komt vaker voor bij een voorgeschiedenis van parodontitis. Daarom behandelen we parodontitis eerst, voordat we een implantaat plaatsen. Zijn er al tanden verloren gegaan, dan kan een kunstgebit of een gebit op implantaten een oplossing zijn.
Hoe wordt parodontitis behandeld?
- Onderzoek. We meten de diepte van de pockets rond elke tand en maken zo nodig röntgenfoto's om het botverlies te zien.
- Reinigen. Tandsteen boven en onder het tandvlees wordt verwijderd door een mondhygiënist, preventieassistent of tandarts.
- Zelf reinigen. Je leert hoe je dagelijks alle tandplak verwijdert, ook tussen je tanden met ragers of floss.
- Herbeoordeling. Na een paar maanden meten we opnieuw. Zijn de pockets ondieper en bloedt het minder, dan werkt de behandeling.
- Nazorg. Daarna volgt een vaste reiniging, meestal elke 3 tot 6 maanden, afhankelijk van je situatie.
Wat je zelf kunt doen
De behandeling werkt alleen als je thuis meedoet. Ontstoken tandvlees geneest pas als je elke dag alle tandplak verwijdert. Poets twee keer per dag twee minuten met fluoridetandpasta. Maak elke dag tussen je tanden schoon met ragers die passen bij de ruimte tussen je tanden; de mondhygiënist laat je zien welke maat je nodig hebt. Rook je, dan helpt stoppen ook je tandvlees, omdat roken een van de risicofactoren is. Bloedt je tandvlees de eerste dagen meer, blijf dan juist goed schoonmaken.
Meer over gebitsreiniging, tandsteen en wat je zelf kunt doen, lees je op de pagina over mondhygiëne.
Kosten en vergoeding
Bij een periodieke controle (code C002, €28,51 in 2026) kijken we ook naar je tandvlees. De tarieven voor tandvleesbehandeling door de mondhygiënist (M-codes) zetten we op de site zodra ze in onze tarievenlijst staan. Je krijgt vooraf een begroting.
Ben je jonger dan 18, dan valt tandvleesbehandeling onder de basisverzekering. Vanaf 18 jaar betaal je het zelf of via een aanvullende tandartsverzekering. Die vergoedt meestal tot een maximumbedrag per jaar. Parodontale chirurgie valt voor volwassenen niet onder de basisverzekering.
Veelgestelde vragen
Wat is parodontitis?
Een ontsteking van het tandvlees die zich uitbreidt naar de vezels en het kaakbot rond je tanden. Daardoor verliezen tanden steun en kunnen ze los gaan zitten.
Wat zijn de symptomen van parodontitis?
Bloedend, rood of gezwollen tandvlees, slechte adem, terugtrekkend tandvlees, tanden die schuiven en uiteindelijk losse tanden. Pijn heb je er vaak lang niet van.
Hoe herken ik beginnende parodontitis?
Vaak alleen aan tandvlees dat bloedt bij poetsen of ragen. De tandarts of mondhygiënist meet bij de controle of er pockets zijn. Juist dan is de winst van behandelen groot.
Wat zijn de oorzaken van parodontitis?
Tandplak en tandsteen, vooral onder het tandvlees. Roken, diabetes, stress en hormonale veranderingen vergroten de kans.
Geeft parodontitis lichamelijke klachten?
Vooral in de mond. Bij diabetes is er een duidelijke samenhang: mensen met diabetes krijgen vaker parodontitis. Over een verband met hart en bloedvaten geven onze bronnen geen onderbouwing; we noemen het daarom niet als oorzaak.
Kun je moe worden van parodontitis?
Vermoeidheid wordt in onze bronnen niet genoemd als kenmerk van parodontitis. Ben je langere tijd moe, ga dan naar je huisarts.
Is parodontitis te genezen?
De ontsteking kun je tot staan brengen met professionele reiniging en dagelijks goed schoonmaken. Kaakbot dat al verdwenen is, groeit meestal niet vanzelf terug. Daarom is vaste nazorg belangrijk.
Kan ik een implantaat krijgen als ik parodontitis heb?
Vaak wel, maar pas als de ontsteking onder controle is. Bij mensen met parodontitis gaan implantaten vaker verloren en ontstaat vaker ontsteking rond het implantaat.
Laatst bijgewerkt:
Bronnen
- Folder Ontstoken tandvlees (2016) · Ivoren Kruis
- Tandvleesontsteking / Parodontitis · tandarts.nl
- Tandsteen (woordenlijst) · KNMT
- Tandsteen (L. Steverink-Jorna, mondhygiënist) · tandarts.nl
- Sgolastra F, 2015. Sgolastra F e.a. Periodontitis, implant loss and peri-implantitis: meta-analyse. Clin Oral Implants Res 2015;26:e8-e16 · peer-reviewed
- Schwarz F, 2018. Schwarz F e.a. Peri-implantitis (World Workshop 2017). J Clin Periodontol 2018;45 Suppl 20:S246-S266 · peer-reviewed consensus
- Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026) · Overheid (wetten.overheid.nl)
- Mondzorg (verzekerde zorg), laatst gewijzigd 15-01-2026 · Zorginstituut Nederland
- Aanvullende tandartsverzekering · KNMT (allesoverhetgebit.nl)
- Welke regels gelden voor de mondzorg in 2026? · NZa
Alle bronnen zijn geopend en gecontroleerd op .
Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij de redactie.
Een vraag over je eigen situatie?
Bij een consult bekijken we je gebit en je wensen. Daarna krijg je een plan en een begroting, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.