Naar de inhoud
Tandkoning

Wortelkanaalbehandeling of kies trekken: wat is beter?

Een tandheelkundig spiegeltje en een sonde op een linnen doek naast een blauwe schaal
Illustratie
Op deze pagina

Kort antwoord

Rechtstreekse vergelijkingen tussen een wortelkanaalbehandeling en trekken zijn er bijna niet: in een review van 143 studies waren ze 'extremely rare'. Na een wortelkanaalbehandeling stond in een review 87% van de tanden er na 8 tot 10 jaar nog; van implantaten zat na 10 jaar nog 96,4%. Die cijfers zijn op een andere manier gemeten en dus niet rechtstreeks te vergelijken; de keuze verschilt per tand. Een kies behandelen met opbouw en kroon kost in 2026 aan honorarium €660,15, trekken met een implantaat en kroon €1.342,41, telkens plus techniekkosten.

Wat is beter: kies trekken of een wortelkanaalbehandeling?

Bij een wortelkanaalbehandeling, ook zenuwbehandeling genoemd, haalt de tandarts volgens de KNMT het levende binnenste van de tand weg. Meestal is daar verdoving voor nodig, en vaak zijn er twee afspraken. Je houdt je eigen tand. Bij trekken gaat de tand eruit; daarna kun je de plek leeg laten of de tand vervangen door een implantaat of een brug. Hoe de behandeling gaat, lees je in wortelkanaalbehandeling.

Een systematische review uit 2007 zette 143 studies naast elkaar: wortelkanaalbehandeling met herstel, een kroon op een implantaat, een brug, en trekken zonder vervanging. De onderzoekers vonden dat behandelingen bijna nooit rechtstreeks met elkaar waren vergeleken. De studies verschilden ook sterk in opzet en in wat ze 'geslaagd' noemden. Daarom is er geen algemeen antwoord. De keuze hangt af van jouw tand, je kaak en wat je zelf belangrijk vindt.

Wat zegt onderzoek over wortelkanaal, implantaat en brug?

Volgens dezelfde review was de overleving op lange termijn van een kroon op een implantaat en van een tand met een wortelkanaalbehandeling vergelijkbaar, en beter dan die van een brug. Over de kosten was in die studies bijna niets bekend.

Wat er na een aantal jaar nog zit, per behandeling (los gemeten, niet rechtstreeks vergeleken)
BehandelingNaNog aanwezigOnderzoek
Tand met wortelkanaalbehandeling2 tot 3 jaar86%Review van 14 studies (2010)
Tand met wortelkanaalbehandeling4 tot 5 jaar93%Review van 14 studies (2010)
Tand met wortelkanaalbehandeling8 tot 10 jaar87%Review van 14 studies (2010)
Implantaat10 jaar96,4% van de implantatenReview van 18 studies (2019)

Let op: bij de wortelkanaalbehandeling telde de review of de tand er nog stond, bij het implantaat of het implantaat er nog zat. Het zijn verschillende groepen patiënten en verschillende manieren van meten. Je kunt de percentages dus niet zomaar naast elkaar leggen.

Wortelkanaalbehandeling niet doen en de kies laten trekken?

Laat je een tand trekken en vervang je hem niet, dan blijft het bij één behandeling. Volgens de review uit 2007 waren er wel aanwijzingen dat trekken zonder vervanging psychisch en sociaal slechter uitpakte dan de andere keuzes; vooral het verlies van een zichtbare tand kon mensen zwaar vallen. Die gegevens waren beperkt.

Wil je de ruimte opvullen, dan zijn er twee vaste alternatieven: een implantaat met een kroon, of een brug op de buurtanden. Wat daarbij de voor- en nadelen zijn, lees je in brug of implantaat en op de pagina over implantaten. Hoe het trekken zelf gaat, lees je in kies trekken.

Achterste kies trekken of een wortelkanaalbehandeling?

In de review van 14 studies bleven tanden na een wortelkanaalbehandeling vaker staan als ze daarna een kroon kregen, als ze aan beide kanten een buurtand hadden, als ze geen pijler waren voor een brug of prothese, en als het geen kies was. Het bewijs voor die factoren was wel zwak.

Voor een achterste kies betekent dat: de kans dat hij blijft staan is in die review kleiner dan bij andere tanden, en een kroon erna lijkt te helpen. Toch is een kroon niet altijd nodig. Een Cochrane-review vond onvoldoende bewijs om kronen en gewone vullingen na een wortelkanaalbehandeling te vergelijken. Meer daarover lees je in kroon en wortelkanaalbehandeling.

  • Hoeveel is er nog over van de tand, en kan hij goed worden hersteld?
  • Heeft de tand aan beide kanten een buurtand?
  • Moet de tand een brug of prothese dragen?
  • Wat wil je liever: je eigen tand houden of een vervanging?
  • Wat past bij je budget, nu en later?

Wat kosten de twee keuzes?

Rekenvoorbeeld voor een kies, alleen het honorarium (NZa 2026)
KeuzeCodesHonorarium
Wortelkanaalbehandeling (3 kanalen), opbouw en kroonE16 + R31 + R24€660,15 Vanaf 1 januari 2027: €735,04 (+11,3%)
Trekken, implantaat en kroon op het implantaatH11 + J040 + J001 + J057 + R34€1.342,41 Vanaf 1 januari 2027: €1.393,67 (+3,8%)
Alleen trekkenH11€56,26 Vanaf 1 januari 2027: €57,97 (+3,0%)

Een wortelkanaalbehandeling kost per kanaal meer: E13 (€135,03) bij één kanaal tot E17 (€315,07) bij vier of meer. In 2026 kan daar E04 bij komen (€59,25). In 2027 verdwijnt de kostencode E04 (toeslag voor roterende nikkel-titanium instrumenten); die kosten zitten vanaf dan in de tarieven van de wortelkanaalbehandelingen (E13 t/m E17), die daardoor meer stijgen dan de inflatiecorrectie. Bij beide keuzes komen er vaak röntgenfoto's bij, bij een implantaat ook onderzoek vooraf (J010, J011), en bij de kroon de techniekkosten. Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal.

Wat vergoedt de verzekering?

  • Ben je jonger dan 18, dan valt een wortelkanaalbehandeling onder de basisverzekering. Vanaf 18 jaar zit een wortelkanaalbehandeling niet in het basispakket.
  • Een kroon of brug zit vanaf 18 jaar niet in het basispakket. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel.
  • Een losse implantaatkroon wordt vanaf 18 jaar niet uit de basisverzekering vergoed, behalve tot je 23e bij niet-aangelegde of door een ongeval verloren snij- of hoektanden.
  • Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel, meestal tot een maximumbedrag per jaar. Check je polis vóór de behandeling.

Pijn na de behandeling

Volgens de KNMT hoort napijn na een wortelkanaalbehandeling na een paar dagen af te nemen. Tegen de pijn: volg de bijsluiter of het advies van je tandarts. Wordt de pijn erger, krijg je een zwelling of koorts? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112. Meer lees je in pijn of ontsteking na een wortelkanaalbehandeling.

Veelgestelde vragen

Wat is beter: kies trekken of een wortelkanaalbehandeling?

Dat verschilt per tand. Rechtstreekse vergelijkingen zijn er bijna niet. Na een wortelkanaalbehandeling stond in een review 87% van de tanden er na 8 tot 10 jaar nog.

Wat als ik de wortelkanaalbehandeling niet doe?

Dan is trekken de andere keuze. Je kunt de ruimte leeg laten of vullen met een implantaat of een brug. Trekken zonder vervanging pakte in onderzoek psychisch en sociaal slechter uit.

Wat is het alternatief voor een wortelkanaalbehandeling?

De tand trekken, eventueel gevolgd door een implantaat met kroon of een brug.

Achterste kies trekken of behandelen?

In onderzoek bleven kiezen minder vaak staan dan andere tanden, en tanden met een kroon erna vaker. Het bewijs is zwak; bespreek per kies wat kan.

Wat is goedkoper, trekken of een wortelkanaalbehandeling?

Alleen trekken (H11) kost in 2026 €56,26. Een kies behandelen met opbouw en kroon kost €660,15, trekken met implantaat en kroon €1.342,41, telkens plus techniekkosten.

Vergoedt de basisverzekering een wortelkanaalbehandeling?

Ben je jonger dan 18, dan valt een wortelkanaalbehandeling onder de basisverzekering. Vanaf 18 jaar zit een wortelkanaalbehandeling niet in het basispakket.

Laatst bijgewerkt:

Bronnen

  1. Torabinejad M, 2007. Torabinejad M e.a. Outcomes of root canal treatment and restoration, implant-supported single crowns, fixed partial dentures, and extraction without replacement: a systematic review. J Prosthet Dent 2007;98(4):285-311 · peer-reviewed (systematische review) · geraadpleegd op
  2. Ng YL, 2010. Ng YL e.a. Tooth survival following non-surgical root canal treatment: a systematic review of the literature. Int Endod J 2010;43(3):171-189 · peer-reviewed (systematische review met meta-analyse) · geraadpleegd op
  3. Wortelkanaalbehandeling · KNMT · geraadpleegd op
  4. Howe MS, 2019. Howe MS e.a. Long-term (10-year) dental implant survival: SR. J Dent 2019;84:9-21 · peer-reviewed · geraadpleegd op
  5. Sequeira-Byron P, 2015. Sequeira-Byron P e.a. Single crowns versus conventional fillings for the restoration of root-filled teeth. Cochrane Database Syst Rev 2015;(9):CD009109 · Cochrane · geraadpleegd op
  6. Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op
  7. Kroon · KNMT · geraadpleegd op
  8. Brug · KNMT · geraadpleegd op
  9. Implantaat · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
  10. Aanvullende tandartsverzekering · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
  11. Krijg ik tandartskosten vergoed?, gewijzigd 02-01-2026 · Rijksoverheid · geraadpleegd op
  12. Tarieven, codes en prestaties per 1 januari 2027: dit gaat er veranderen (28-7-2026) · KNMT · geraadpleegd op
  13. Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-26616-01 (geldig 1-1-2026 t/m 31-12-2026) · NZa · geraadpleegd op
  14. Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-27619-01 (geldig 1-1-2027 t/m 31-12-2027, vastgesteld 30-6-2026) · NZa · geraadpleegd op
  15. Materiaal- en techniekkosten · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
  16. Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12) · KNMT · geraadpleegd op
  17. Veelgestelde vragen · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op

Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij de redactie.

Een vraag over je eigen situatie?

Bij een consult bekijken we je gebit en je wensen. Daarna krijg je een plan en een begroting, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.