Kroon en wortelkanaalbehandeling: wanneer heb je welke nodig (en wat is een opbouw)?
Op deze pagina
Kort antwoord
Een kroon en een wortelkanaalbehandeling zijn twee verschillende behandelingen: een kroon herstelt de buitenkant van een tand, een wortelkanaalbehandeling het binnenste. Een kroon kan ook op een tand zonder wortelkanaalbehandeling, en na een wortelkanaalbehandeling is een kroon niet altijd nodig: een Cochrane-review vond onvoldoende bewijs om kronen en gewone vullingen te vergelijken. Met een opbouw (R31, €75,02 in 2026) wordt de tand eerst stevig gemaakt voordat de kroon (R24, €330,07) erop komt.
Wat is het verschil tussen een kroon en een wortelkanaalbehandeling?
Bij een wortelkanaalbehandeling, ook wel zenuwbehandeling genoemd, wordt volgens de KNMT het levende binnenste van de tand verwijderd. Meestal is er verdoving nodig, en vaak gebeurt het in twee afspraken. Een kroon is iets anders: volgens de KNMT een kunsttand die over je eigen tand of kies wordt gezet.
- Vulling of opbouw die de tand afsluit
- Schoongemaakte en gevulde wortelkanalen
- De vulling loopt tot aan de wortelpunt
De twee hebben dus elk een eigen reden. Een wortelkanaalbehandeling gaat over de zenuw en het binnenste van de tand. Een kroon gaat over de buitenkant: de KNMT noemt als redenen een tand die vaak is gevuld, een kies die na het afbreken te weinig houvast heeft voor een nieuwe vulling, zo veel tandbederf dat gewone vullingen niet meer gaan, of schade door een ongeluk.
Kan een kroon zonder wortelkanaalbehandeling?
Ja. De redenen die de KNMT voor een kroon noemt, gaan over hoeveel er van de tand over is, niet over de zenuw. Of een tand eerst een wortelkanaalbehandeling nodig heeft, beoordeelt de tandarts apart, met onderzoek en een röntgenfoto. Volgens de KNMT kan een tand met een kroon in het begin gevoelig zijn; gaat die gevoeligheid niet over of wordt het erger, neem dan contact op met je tandarts.
Krijg je pijn die steeds erger wordt, een dikke wang of koorts? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112. Wat er kan spelen bij pijn onder een bestaande kroon, lees je in problemen met een kroon.
Heb je een kroon nodig na een wortelkanaalbehandeling?
Niet altijd. Een Cochrane-review naar een kroon of een gewone vulling na een wortelkanaalbehandeling vond maar één studie: 117 mensen met een behandelde premolaar (een van de kleine kiezen achter de hoektand) met een koolstofvezelstift kregen een metaal-keramische kroon of een composietvulling. Na 3 jaar was er geen duidelijk verschil, maar de bewijskwaliteit was zeer laag. De conclusie: er is onvoldoende bewijs om kronen en gewone vullingen te vergelijken. Tandartsen beslissen daarom op basis van hun ervaring, je situatie en je wensen.
| Onderzoek | Wat werd vergeleken | Uitkomst |
|---|---|---|
| Cochrane-review (2015), 1 studie, 117 mensen | Kroon of composietvulling | Na 3 jaar geen duidelijk verschil; onvoldoende bewijs |
| Review met meta-analyse (2018), 9 studies | Kroon of andere indirecte restauratie, of een vulling | Indirect hield het langer, na 5 en na 10 jaar; zwakke aanbeveling, vooral bij veel verlies van de tand |
| Oudere review (2007), 10 studies | Kroon of directe vulling | Na 10 jaar zat nog 81% van de tanden met kroon en 63% met een directe vulling |
| Review (2024), 11 studies, kiezen achterin | Onlay of kroon | Onlays na 3 jaar 90,7 tot 100%; kronen na 5 tot 10 jaar 84 tot 97,73% |
Die studies verschillen sterk, en het bewijs is beperkt. De review uit 2018 geeft alleen een zwakke aanbeveling voor een kroon of andere indirecte restauratie, vooral bij een tand die veel is beschadigd. De oudere review uit 2007 steunt grotendeels op studies die niet gerandomiseerd waren. Over onlays is alleen onderzoek met een korte looptijd. Lees meer over onlays in inlay of onlay.
Hoe lang blijft een tand na een wortelkanaalbehandeling staan?
Een review van 14 studies keek hoeveel tanden er na een wortelkanaalbehandeling nog stonden: na 2 tot 3 jaar nog 86%, na 4 tot 5 jaar nog 93% en na 8 tot 10 jaar nog 87%. Vier dingen hingen samen met een betere overleving, in volgorde van invloed: een kroon na de behandeling, buurtanden aan beide kanten, een tand die geen pijler is voor een brug of gebit, en een tand die geen kies is. Volgens de auteurs was het bewijs voor die factoren zwak.
Wat is een opbouw, en wat is een stifttand?
Is er weinig van de tand over, dan moet de kroon ergens op kunnen steunen. Een opbouw herstelt de kern van de tand, meestal met composiet, voordat de kroon erop komt. Bij een stifttand gaat er een stift in het wortelkanaal die de opbouw extra steun geeft. Dat kan alleen in een tand met een wortelkanaalbehandeling.
| Code | Omschrijving | Honorarium |
|---|---|---|
| R31 | Opbouw met plastisch materiaal, zoals composiet | €75,02 Vanaf 1 januari 2027: €77,29 (+3,0%) |
| R32 | Gegoten opbouw, indirecte methode | €75,02 Vanaf 1 januari 2027: €77,29 (+3,0%) |
| R33 | Gegoten opbouw, directe methode | €150,03 Vanaf 1 januari 2027: €154,58 (+3,0%) |
| V80 | Eerste wortelkanaalstift | €43,51 Vanaf 1 januari 2027: €44,83 (+3,0%) |
| V85 | Elke volgende stift in dezelfde tand | €28,51 Vanaf 1 januari 2027: €29,37 (+3,0%) |
Wat kost een kroon met wortelkanaalbehandeling?
| Code | Omschrijving | Honorarium |
|---|---|---|
| E13 | Wortelkanaalbehandeling, tand met 1 kanaal | €135,03 Vanaf 1 januari 2027: €191,68 (+42,0%) |
| E14 | Wortelkanaalbehandeling, 2 kanalen | €195,04 Vanaf 1 januari 2027: €255,06 (+30,8%) |
| E16 | Wortelkanaalbehandeling, 3 kanalen | €255,06 Vanaf 1 januari 2027: €317,67 (+24,5%) |
| E17 | Wortelkanaalbehandeling, 4 of meer kanalen | €315,07 Vanaf 1 januari 2027: €380,27 (+20,7%) |
| E19 | Tijdelijk afsluiten na de start van de behandeling | €22,51 Vanaf 1 januari 2027: €23,19 (+3,0%) |
| R80 | Tijdelijke kroon | €37,51 Vanaf 1 januari 2027: €38,65 (+3,0%) |
| R24 | Kroon op een eigen tand | €330,07 Vanaf 1 januari 2027: €340,08 (+3,0%) |
Een rekenvoorbeeld: een wortelkanaalbehandeling van een tand met 2 kanalen, een opbouw met composiet en een kroon kosten in 2026 samen €600,13 (E14 + R31 + R24). Vanaf 1 januari 2027 is het totaal in dit rekenvoorbeeld €672,43 (+12,0%). Vaak komen er röntgenfoto's (X10, €21,00), verdoving (A10, €18,75) en de techniekkosten van de kroon bij. Het aantal kanalen verschilt per tand. Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal.
Ben je jonger dan 18, dan valt een wortelkanaalbehandeling onder de basisverzekering. Vanaf 18 jaar zit een wortelkanaalbehandeling niet in het basispakket. Een kroon of brug zit vanaf 18 jaar niet in het basispakket. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel, meestal tot een maximumbedrag per jaar. Check je polis vóór de behandeling. Lees meer in wortelkanaalbehandeling, wat kost een wortelkanaalbehandeling en op kronen en bruggen.
Veelgestelde vragen
Kan een kroon zonder wortelkanaalbehandeling?
Ja. Een kroon herstelt de buitenkant van een tand. Of eerst een wortelkanaalbehandeling nodig is, beoordeelt de tandarts apart.
Heb je altijd een kroon nodig na een wortelkanaalbehandeling?
Nee. Een Cochrane-review vond onvoldoende bewijs om een kroon en een gewone vulling te vergelijken. De tandarts beslist op basis van je situatie.
Wat is een opbouw?
Herstel van de kern van de tand, meestal met composiet, zodat de kroon kan steunen. Met plastisch materiaal is de code R31 (€75,02 in 2026).
Wat is een stifttand?
Een opbouw met een stift in het wortelkanaal, voor extra steun als er weinig tand over is. Dat kan alleen na een wortelkanaalbehandeling.
Hoe lang gaat een tand mee na een wortelkanaalbehandeling?
In een review van 14 studies stond na 8 tot 10 jaar nog 87% van de tanden. Een kroon na de behandeling hing samen met een betere overleving, maar dat bewijs was zwak.
Laatst bijgewerkt:
Bronnen
- Sequeira-Byron P, 2015. Sequeira-Byron P e.a. Single crowns versus conventional fillings for the restoration of root-filled teeth. Cochrane Database Syst Rev 2015;(9):CD009109 · Cochrane · geraadpleegd op
- Shu X, 2018. Shu X e.a. Direct and Indirect Restorations for Endodontically Treated Teeth: A Systematic Review and Meta-analysis, IAAD 2017 Consensus Conference Paper. J Adhes Dent 2018;20(3):183-194 · peer-reviewed (systematische review en meta-analyse; consensusconferentie IAAD 2017) · geraadpleegd op
- Stavropoulou AF, 2007. Stavropoulou AF, Koidis PT. A systematic review of single crowns on endodontically treated teeth. J Dent 2007;35(10):761-7 · peer-reviewed (systematische review, 10 studies) · geraadpleegd op
- Lane J, 2024. Lane J e.a. Survival and Success Rates of Endodontically Treated Teeth Restored with Full Veneer Crowns or Full Cuspal Coverage onlays: A Systematic Review. Eur J Prosthodont Restor Dent 2024;32(1):45-55 · peer-reviewed (systematische review, 11 studies, geen meta-analyse) · geraadpleegd op
- Ng YL, 2010. Ng YL e.a. Tooth survival following non-surgical root canal treatment: a systematic review of the literature. Int Endod J 2010;43(3):171-189 · peer-reviewed (systematische review met meta-analyse) · geraadpleegd op
- Wortelkanaalbehandeling · KNMT · geraadpleegd op
- Kroon · KNMT · geraadpleegd op
- Brug · KNMT · geraadpleegd op
- Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op
- Aanvullende tandartsverzekering · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
- Krijg ik tandartskosten vergoed?, gewijzigd 02-01-2026 · Rijksoverheid · geraadpleegd op
- Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-26616-01 (geldig 1-1-2026 t/m 31-12-2026) · NZa · geraadpleegd op
- Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-27619-01 (geldig 1-1-2027 t/m 31-12-2027, vastgesteld 30-6-2026) · NZa · geraadpleegd op
- Materiaal- en techniekkosten · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
- Veelgestelde vragen · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
- Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12) · KNMT · geraadpleegd op
Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij de redactie.
Een vraag over je eigen situatie?
Bij een consult bekijken we je gebit en je wensen. Daarna krijg je een plan en een begroting, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.