Tandarts onder narcose, met lachgas of sedatie: wat zijn de mogelijkheden?

Bij de meeste behandelingen die pijn kunnen doen, krijg je plaatselijke verdoving met een injectie. Je blijft wakker, maar het behandelgebied is gevoelloos. Voor mensen die erg gespannen zijn, bestaan er extra mogelijkheden. Ze verschillen in hoe diep je wegzakt en wie erbij moet zijn.

Welke extra hulp Tandkoning bij angst biedt, is nog niet vastgelegd. Dit artikel beschrijft daarom wat er in het algemeen mogelijk is. Op angst voor de tandarts lees je hoe we met spanning omgaan.

Bij narcose, ook algehele anesthesie genoemd, word je volledig in slaap gebracht met medicijnen. Dat gebeurt onder verantwoordelijkheid van een anesthesioloog, in een daarvoor ingerichte kliniek. Een gewone tandartspraktijk is daar niet voor ingericht.

Volgens de KNMT is narcose bij de tandarts meestal lichter dan in het ziekenhuis, en heet het ook wel sedatie. Een narcose is nooit zonder risico. Daarom wordt er terughoudend mee omgegaan, met een traject zodat je later weer gewoon bij de tandarts behandeld kunt worden.

Narcose kan aan de orde zijn als er veel tegelijk moet gebeuren, zoals meerdere moeilijke kiezen trekken, of bij heel ernstige angst. De behandelaar beslist samen met jou of het nodig is. Meer over moeilijke kiezen lees je in verstandskies trekken.

Voor narcose zijn er twee codes. A30 (€60,01 in 2026) is voor het organiseren van de behandeling onder narcose in een instelling voor medisch-specialistische zorg, zoals een ziekenhuis. Met A20 rekent de tandarts de kosten van de narcose tegen kostprijs door, zoals het inhuren van een anesthesioloog. A20 heeft geen vast bedrag, en alleen met nota's van buiten de praktijk. A20 en A30 mogen niet samen worden gerekend. De behandelingen tijdens de narcose, zoals het trekken, komen er met de eigen codes apart bij.

1. Zeg bij het maken van de afspraak dat je de tandarts spannend vindt.
2. Spreek met de tandarts een teken af, zodat hij stopt als je dat wilt.
3. Vraag welke vorm van verdoving of ontspanning bij jouw behandeling past, en waar die gebeurt.
4. Vraag welke codes en kosten erbij komen, en vraag een begroting.
5. Volg bij medicijnen de bijsluiter of het advies van je tandarts.

Volgens de KNMT is een kwart van de Nederlanders bang voor de tandarts. In een onderzoek onder 1.959 Nederlandse volwassenen had 24,3% tandartsangst en 3,7% een tandartsfobie: zo bang dat je niet meer durft te gaan. Andere peilingen komen hoger uit: ongeveer 40% van de Nederlandse volwassenen zegt bang te zijn voor de tandarts, en ongeveer 12% is zeer tot extreem angstig. Je bent dus niet de enige. Heb je na een behandeling pijn die erger wordt, een dikke wang of koorts? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112.