Verstandskies trekken: wanneer is het nodig en hoe gaat het?

Een verstandskies is de achterste kies in elke kaakhelft. Hij komt normaal gesproken door tussen je 18e en 22e jaar. Veel mensen hebben een te smalle kaak voor alle kiezen, en dan is er voor de verstandskies te weinig ruimte. Niet iedereen heeft vier verstandskiezen. Bij sommige mensen ontbreken ze, bij anderen blijven ze in het kaakbot zitten.

Of een verstandskies problemen geeft, hangt vooral af van de ruimte en de stand. Een kies die recht doorkomt en net zo hoog staat als de andere kiezen, kun je schoonhouden. Een kies die half doorkomt of schuin tegen de buurkies ligt, is lastig schoon te houden. Daar ontstaan sneller ontstekingen en gaatjes.

1. Onderzoek en röntgenfoto. De tandarts bekijkt de kies en maakt een röntgenfoto. Soms is een kaakoverzichtsfoto nodig om de stand van de wortels en de afstand tot de zenuw in de onderkaak te zien.
2. Bespreken. Op de foto is te zien hoe moeilijk het trekken wordt, en of een verwijzing naar een kaakchirurg nodig is. Je hoort ook wat de behandeling kost.
3. Verdoving. Je krijgt vooraf een verdoving. Je blijft wakker; door de verdoving doet de ingreep zelf over het algemeen geen pijn.
4. Trekken. Meestal komt de kies er in zijn geheel uit, met een draaiende of wrikkende beweging. Zit hij erg vast, dan wordt hij in delen verwijderd.
5. Hechten en nazorg. Zo nodig wordt de wond gehecht. Je krijgt uitleg over wat je de eerste dagen wel en niet doet.

Veel tandartsen trekken een verstandskies zelf. Is de kans op infectie groot of ligt de kies bijvoorbeeld erg diep, dan verwijst de tandarts je naar een kaakchirurg: een tandarts-specialist voor mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie, die tandheelkunde én geneeskunde heeft gestudeerd en meestal in een ziekenhuis werkt. Bij de kaakchirurg kun je alleen terecht met een verwijzing.

Trekt de tandarts de verstandskies op de gewone manier, dan is het NZa-maximumtarief €56,26 (H11) in 2026. Vanaf 1 januari 2027 is het NZa-maximumtarief voor gewoon trekken €57,97 (+3,0%). Moet de tandarts daarbij minstens twee van deze drie dingen doen: de wortels splitsen, kaakbot wegboren of het tandvlees opklappen, dan geldt H35 (€90,02). De H-codes zijn inclusief verdoving en, als dat nodig is, het hechten. Elke volgende tand of kies in dezelfde zitting en hetzelfde kwadrant heeft code H16 (€42,01).

Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal.

Vanaf 18 jaar valt specialistische kaakchirurgie onder de basisverzekering; een ongecompliceerde extractie bij de tandarts niet. Voor zorg uit de basisverzekering geldt vanaf 18 jaar ook je eigen risico: €385 in 2026, en €400 in 2027. Er ligt een wetsvoorstel om het in 2027 verder te verhogen; dat is nog niet aangenomen. Of jouw behandeling onder de basisverzekering valt, hangt af van wie hem doet en hoe ingewikkeld hij is. Laat dat vooraf controleren bij de behandelaar en je zorgverzekeraar. Ben je jonger dan 18, dan vergoedt de basisverzekering de meeste mondzorg. Kronen, bruggen en implantaten alleen bij voortanden die niet zijn aangelegd of die je door een ongeval bent verloren.