Wat is zirkonium en waarom wordt het gebruikt voor kronen?
Op deze pagina
Kort antwoord
Zirkonium, voluit zirkoniumoxide, is een zeer sterk, tandkleurig keramisch materiaal dat veel wordt gebruikt voor kronen, bruggen en soms implantaten. In onderzoek zat na 5 jaar nog 96,8% van de zirkonium kronen uit één stuk en 97,3% van de gelaagde. Bij bruggen deed gelaagd zirkonium het met 92,9% na 5 jaar het best van de onderzochte materialen. Een kroon heeft bij Tandkoning in 2026 een honorarium van €330,07 (R24), plus materiaal- en techniekkosten.
Wat is zirkonium?
Zirkonium is in de tandheelkunde de korte naam voor zirkoniumoxide. Het is een keramiek: geen metaal, maar een hard, tandkleurig materiaal. Het lab maakt er een kroon of brug van op basis van een scan of afdruk van je tanden.
Je hoort ook vaak de naam porselein. Dat is de verzamelnaam voor tandkleurige keramische materialen. Zirkonium hoort daarbij, net als glaskeramiek zoals E.max. Het verschil zit vooral in sterkte en in hoe het licht doorlaat.
Waarom wordt zirkonium gebruikt voor kronen?
Een kroon is een kunsttand die over je eigen tand of kies wordt gezet. Hij moet sterk zijn, want je kauwt erop, en hij moet er natuurlijk uitzien. Zirkonium combineert die twee: het is zeer sterk en tandkleurig. Voor kronen wordt het op twee manieren gebruikt.
- Uit één stuk (monolithisch). De hele kroon is van zirkonium. Kronen uit één stuk hadden in onderzoek minder breuk en minder afgebroken stukjes.
- Gelaagd. Een kern van zirkonium met een laagje porselein erover. Bij deze kronen kan het porselein afbreken.
| Materiaal | Nog aanwezig na 5 jaar |
|---|---|
| Glaskeramiek (E.max) uit één stuk | 98,5% |
| Zirkonium gelaagd | 97,3% |
| Metaal-keramiek | 97,1% |
| Zirkonium uit één stuk | 96,8% |
De verschillen bij losse kronen zijn klein. Een ouder overzicht met oudere gelaagde zirkonium kronen vond na 5 jaar 92,1%. Nieuwere studies vinden dus hogere cijfers. Welke kroon bij jou past, lees je in zirkonium of porseleinen kroon.
Zirkonium voor bruggen
Bij een brug ligt het anders dan bij een losse kroon. Een brug overspant een gat en steunt op de tanden ernaast. In onderzoek zat na 5 jaar nog 92,9% van de gelaagde zirkonium bruggen, 91,3% van de metaal-keramische, 87,9% van de zirkonium bruggen uit één stuk en 82,5% van de bruggen van lithiumdisilicaat (E.max).
- Pijler: beslepen buurtand met een kroon
- Tussendeel op de plek van de ontbrekende tand
- Pijler: beslepen buurtand met een kroon
- Tandvlees
- Kaakbot
Een brug bestaat uit kronen op de pijlertanden en een tussendeel op de plek van de ontbrekende tand. Elke pijler heeft code R24 (€330,07). Het eerste tussendeel heeft code R40 (€225,05), elk volgend tussendeel R45 (€112,53). Daar komen telkens materiaal- en techniekkosten bij.
Zirkonium bij implantaten
Een implantaat is een kunstwortel in het kaakbot. Meestal is die van titanium, maar er bestaan ook implantaten van zirkonium: een keramisch implantaat. Dat is tandkleurig en metaalvrij. Op een implantaat komt een kroon, en die kan ook van zirkonium zijn.
Een kroon op een implantaat heeft code R34, met een honorarium van €300,07 in 2026, plus materiaal- en techniekkosten. Zo'n kroon wordt op het implantaat vastgeschroefd of vastgelijmd. Onze bronnen vergelijken titanium en zirkonium implantaten niet met elkaar. Welk materiaal past, bespreken we per situatie. Alles over de behandeling lees je op implantaten.
Zirkonium of metaal-keramiek?
Voordat zirkonium veel werd gebruikt, waren kronen vaak van metaal-keramiek: een metalen kern met een laag keramiek erover. Die gaan in onderzoek ook goed mee: na 5 jaar zat nog 97,1% van de losse kronen en 91,3% van de bruggen. Zirkonium is een metaalvrij alternatief met vergelijkbare cijfers.
Wil je een kroon zonder metaal, dan kies je voor zirkonium of glaskeramiek. Gaat het om een brug, dan deed gelaagd zirkonium het in onderzoek het best. Gaat het om een losse kroon, dan zijn de verschillen tussen de materialen klein.
Hoe wordt een zirkonium kroon gemaakt?
- Voorbereiden. Na verdoving maken we de tand zo nodig eerst sterker met een opbouw. Daarna slijpen we hem rondom bij.
- Scan of afdruk. Daarmee maakt het lab de kroon precies op maat.
- Tijdelijke kroon. Die beschermt de geslepen tand zolang de kroon wordt gemaakt.
- Plaatsen. We passen de kroon, controleren je beet en zetten hem vast.
Een kroon blijft, afhankelijk van de gezondheid van de tand eronder, vele jaren zitten. Knars je, draag dan 's nachts een opbeetplaat. Lees meer in tandenknarsen.
Zirkonium tanden en zirkonium facings: wat wordt bedoeld?
Met zirkonium tanden worden meestal kronen bedoeld: een kap om de hele tand. Daarvoor wordt de tand rondom beslepen. Dat is iets anders dan een facing, een dun laagje alleen op de voorkant.
Facings maken we van composiet, porselein of E.max. Onze bronnen noemen zirkonium voor kronen, bruggen en implantaten, niet voor facings. Krijg je een aanbod voor zirkonium facings, bijvoorbeeld in het buitenland, vraag dan precies wat er gebeurt en hoeveel er van je tanden af gaat. Soms gaat het om kronen op alle zichtbare tanden. Lees ook Hollywood smile in Nederland of Turkije.
Wat kost een zirkonium kroon?
Het honorarium hangt niet af van het materiaal. Een kroon op je eigen tand kost in 2026 €330,07 (R24). Moet de tand eerst worden opgebouwd, dan komt er €75,02 bij (R31). Het verschil tussen materialen zit in de materiaal- en techniekkosten van het lab. Die rekenen we door tegen inkoopprijs en je ziet ze in je begroting.
Kronen en bruggen per kroon
Honorarium R24€330,07Materiaal en techniekvolgt uit je begroting- + R31 opbouw plastisch materiaal €75,02, als dat nodig is
- + A10 plaatselijke verdoving €18,75, als dat nodig is
Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal. Een kroon zit vanaf 18 jaar niet in het basispakket; een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel. Onder de 18 worden kronen alleen vergoed bij voortanden die niet zijn aangelegd of door een ongeval zijn verloren. Meer over prijzen lees je in wat kost een kroon, over glaskeramiek in E.max-kroon, en over de behandeling op kronen en bruggen.
Veelgestelde vragen
Wat is zirkonium?
Zirkoniumoxide: een zeer sterk, tandkleurig keramisch materiaal. Het wordt veel gebruikt voor kronen, bruggen en soms implantaten.
Hoe lang gaat een zirkonium kroon mee?
In onderzoek zat na 5 jaar nog 96,8% van de zirkonium kronen uit één stuk en 97,3% van de gelaagde. Over langere perioden zijn de gegevens beperkter.
Bestaan zirkonium facings?
Onze bronnen noemen zirkonium voor kronen, bruggen en implantaten, niet voor facings. Vraag bij zo'n aanbod of het om kronen gaat en hoeveel er van je tanden af gaat.
Is zirkonium beter dan porselein?
Bij losse kronen zijn de verschillen klein. Bij bruggen scoorde gelaagd zirkonium in onderzoek het best en glaskeramiek het minst.
Wat kost een zirkonium kroon?
Het honorarium is €330,07 per kroon (R24) in 2026, plus materiaal- en techniekkosten. Die zie je in je begroting.
Kan een implantaat van zirkonium zijn?
Ja. Een keramisch implantaat is van zirkoniumoxide in plaats van titanium: tandkleurig en metaalvrij. Welk materiaal past, bespreken we per situatie.
Laatst bijgewerkt:
Bronnen
- Kroon · KNMT
- Kroon / Brug · KNMT (allesoverhetgebit.nl)
- Mondzorg (verzekerde zorg), laatst gewijzigd 15-01-2026 · Zorginstituut Nederland
- Pjetursson BE, 2026. Pjetursson BE e.a. Metal-ceramic, veneered and monolithic all-ceramic tooth-supported single crowns, Part 1: SR en meta-analyse. Int J Prosthodont 2026;39(3):308-324 · peer-reviewed (64 studies)
- Sailer I, 2015. Sailer I e.a. All-ceramic or metal-ceramic single crowns, Part I. Dent Mater 2015;31(6):603-623 · peer-reviewed
- Romandini P, 2026. Romandini P e.a. Multiple-unit FDPs (bruggen), Part 2: SR en meta-analyse. Int J Prosthodont 2026;39(4):444-462 · peer-reviewed
- Materiaal- en techniekkosten · KNMT (allesoverhetgebit.nl)
- Veelgestelde vragen · KNMT (allesoverhetgebit.nl)
- Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12) · KNMT
Alle bronnen zijn geopend en gecontroleerd op .
Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij de redactie.
Een vraag over je eigen situatie?
Bij een consult bekijken we je gebit en je wensen. Daarna krijg je een plan en een begroting, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.