Wat is een immediaatprothese of noodgebit, en wanneer krijg je die?

Een immediaatprothese is een kunstgebit dat direct na het trekken van de tanden wordt geplaatst. Immediaat betekent direct. Het gebit wordt dus vóór het trekken gemaakt en gaat er na het trekken meteen in.

Na het trekken geneest de wond. Daarna volgt meestal aanpassing, zoals opvullen, of een nieuw gebit. Dat opvullen zit niet in de toeslag voor het immediaatgebit; daar zijn aparte codes voor.

Een immediaatprothese kan een volledig kunstgebit zijn, maar ook een gedeeltelijk gebit. De NZa-toeslag P045 hoort bij een gedeeltelijk kunstgebit van kunsthars (P001 en P002), een framekunstgebit (P003 en P004), een volledig kunstgebit (P020, P021 en P022), een tijdelijk volledig kunstgebit (P023) en bij uitbreiding of reparatie met afdruk (P071 en P072).

Als de wonden genezen zijn, zijn je kaken iets geslonken en zit het gebit losser. Volgens het Ivoren Kruis kan de tandarts het gebit na ongeveer zes weken, of liever nog iets langer, opvullen met een nieuwe laag. Je mist het gebit dan meestal één of twee dagen. Volgens de Britse NHS moet een immediaatprothese vaak tot een jaar later worden aangepast of vervangen, omdat je mond tijdens het genezen van vorm verandert.

De volledige kunstgebitten bij de NZa (P020, P021 en P022) zijn inclusief vier maanden nazorg na het plaatsen. Daarin past de zorgverlener het gebit zo nodig aan.

Wil je later implantaten, dan geldt een andere termijn: na het trekken van een tand wacht men meestal 8 tot 12 weken met het plaatsen van een implantaat. Een implantaat groeit daarna meestal in 2 tot 6 maanden vast. In die tijd kan een noodgebit de periode overbruggen. Hoe tanden in één dag werken, lees je in nieuwe tanden in één dag.

Tussen het trekken van de kiezen en de tanden zitten volgens het Ivoren Kruis doorgaans enkele weken. Na het trekken van de laatste tanden gaat het gebit direct over de verse wonden, en werkt het in het begin als een soort verband. De eerste dag doe je het niet uit: je tandvlees kan zwellen, en dan past het gebit niet meer. De eerste week draag je het ook 's nachts; daarna doe je het voor het slapengaan uit.

Na een paar weken volgt volgens de KNMT een controleafspraak, waarin de tandarts kijkt hoe het dragen gaat. Vraag ook hoe je het gebit schoonmaakt. Drukt het gebit ergens, ga dan terug; lees ook drukplekken door je kunstgebit.

Krijg je koorts, een toenemende zwelling of pijn die erger wordt? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112.