Etsbrug of plakbrug (Maryland-brug): wanneer is dit een goede keuze?
Op deze pagina
Kort antwoord
Een etsbrug of plakbrug vervangt een ontbrekende tand met een nieuwe tand die met vleugeltjes aan de achterkant van de buurtanden wordt geplakt. Hij past volgens de KNMT en het Ivoren Kruis vooral als die buurtanden nagenoeg gaaf zijn. In een review van 29 studies zat na 5 jaar nog 91,4% en na 10 jaar nog 82,9% van de etsbruggen; 15% liet binnen 5 jaar een keer los. Het NZa-maximumtarief is in 2026 €150,03 zonder slijpen (R60) en €225,05 met slijpen (R61), plus techniekkosten.
Wat is een etsbrug of plakbrug?
Een etsbrug heet ook plakbrug of Maryland-brug. Volgens de KNMT vult een nieuwe tand, de dummy, de lege ruimte op. Die wordt met zogenaamde retentievleugels vastgeplakt aan de achterkant van de tand of tanden ernaast. Volgens het Ivoren Kruis gebeurt dat met metalen plaatjes en een speciale lijm, onzichtbaar aan de binnenkant.
Het verschil met een gewone brug: bij een gewone brug krijgen de buurtanden elk een kroon, en daarvoor worden ze rondom beslepen. Bij een etsbrug hoeft er volgens het Ivoren Kruis 'nauwelijks iets' van de gave tanden af. Hoe een gewone brug in elkaar zit, zie je in de illustratie.
- Pijler: beslepen buurtand met een kroon
- Tussendeel op de plek van de ontbrekende tand
- Pijler: beslepen buurtand met een kroon
- Tandvlees
- Kaakbot
De naam komt van de manier van vastzetten. Volgens de NZa-omschrijving wordt de nieuwe tand met composiet aan de buurtanden bevestigd met de etstechniek: het glazuur aan de achterkant wordt eerst geëtst, zodat de lijm goed hecht. Er bestaan plakbruggen met en zonder metalen roostertje aan de achterkant.
Wanneer is een plakbrug een goede keuze?
Volgens de KNMT wordt een etsbrug gebruikt 'als de naastliggende tanden nagenoeg gaaf zijn'; aan zulke tanden slijpen zou zonde zijn. Het Ivoren Kruis zegt hetzelfde, en voegt toe dat een etsbrug vooral wordt gebruikt om één of twee tanden te vervangen.
- De tanden naast de lege plek zijn gaaf of bijna gaaf.
- Het gaat om één of twee ontbrekende tanden.
- Vooral in het voorste deel van de mond: daar overleefden etsbruggen in onderzoek beter dan achterin.
- Je wilt zo weinig mogelijk van je eigen tanden laten afslijpen.
Een ander voordeel volgens het Ivoren Kruis: een etsbrug kan meestal vrij eenvoudig worden verwijderd. Wat de keuze tussen een brug en een implantaat bepaalt, lees je in brug of implantaat. Een ontbrekende voortand komt ook aan bod in implantaat voor een voortand.
Etsbrug ervaringen: hoe lang blijft hij zitten?
Persoonlijke ervaringen van patiënten hebben we niet. Wat wel bekend is, komt uit een systematische review uit 2017 van 29 studies met samen 2.300 etsbruggen, die gemiddeld minstens 5 jaar werden gevolgd.
| Uitkomst | Na | Percentage |
|---|---|---|
| Etsbrug zit er nog | 5 jaar | 91,4% |
| Etsbrug zit er nog | 10 jaar | 82,9% |
| Losgelaten (loslaten van de lijm) | Binnen 5 jaar | 15% |
| Afgebrokkeld laagje keramiek | Binnen 5 jaar | 4,1% |
Etsbruggen met een frame van zirkonia overleefden beter dan etsbruggen van andere materialen. Etsbruggen met één vleugel deden het beter en lieten minder vaak los dan etsbruggen met twee of meer vleugels. De onderzoekers concludeerden dat de overleving hoog is, maar dat loslaten en kleine stukjes die afbrokkelen vaak voorkomen. Hoe dat zich verhoudt tot kronen en gewone bruggen, lees je in hoe lang gaat een kroon of brug mee.
Wat doe je als je plakbrug loslaat?
Laat een etsbrug los, bewaar hem dan en neem contact op met je tandarts. Een losgelaten plakbrug kan opnieuw worden vastgezet; daarvoor is er een aparte code, R75 (€75,02 in 2026, plus techniekkosten). Lijm hem niet zelf vast. Heb je pijn die erger wordt, een zwelling of koorts? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112.
Hoe verzorg je een etsbrug?
Volgens het Ivoren Kruis is de rand van een kroon of brug een kwetsbare plek, omdat daar gemakkelijk tandplak achterblijft. Plak geeft gaatjes langs de rand en ontsteking van het tandvlees. Poets daarom zorgvuldig met een zachte tandenborstel en maak de ruimte onder de nieuwe tand schoon met tandenstokers, ragers of flossdraad. Ga ook voor de controle naar je tandarts.
Wat kost een etsbrug?
| Code | Omschrijving | Honorarium |
|---|---|---|
| R60 | Plakbrug zonder slijpen: één nieuwe tand, vast aan één of twee buurtanden | €150,03 Vanaf 1 januari 2027: €154,58 (+3,0%) |
| R61 | Plakbrug met slijpen: één nieuwe tand, vast aan twee buurtanden | €225,05 Vanaf 1 januari 2027: €231,87 (+3,0%) |
| R65 | Toeslag voor elke volgende nieuwe tand in dezelfde ruimte | €52,51 Vanaf 1 januari 2027: €54,10 (+3,0%) |
| R66 | Toeslag voor elke bevestiging boven het aantal van twee | €30,01 Vanaf 1 januari 2027: €30,92 (+3,0%) |
| R75 | Plakbrug opnieuw vastzetten | €75,02 Vanaf 1 januari 2027: €77,29 (+3,0%) |
| Etsbrug zonder slijpen | Gewone brug van drie delen | Implantaat met kroon | |
|---|---|---|---|
| Waar de nieuwe tand op steunt | Vleugeltjes aan de buurtanden | Kronen op de buurtanden | Een implantaat in de kaak |
| Buurtanden slijpen | Nauwelijks | Rondom | Nee |
| Honorarium | €150,03 Vanaf 1 januari 2027: €154,58 (+3,0%) | €885,19 Vanaf 1 januari 2027: €912,03 (+3,0%) | €1.286,15 Vanaf 1 januari 2027: €1.335,70 (+3,9%) |
Vervang je twee tanden naast elkaar met een plakbrug zonder slijpen, dan is het honorarium €202,54 (R60 + R65). Vanaf 1 januari 2027 is het honorarium voor deze plakbrug €208,68 (+3,0%). Een gewone brug van drie delen kost €885,19 (2 × R24 + R40), een implantaat met kroon €1.286,15 (J040 + J001 + J057 + R34), zonder onderzoek en foto's. Het Ivoren Kruis noemt een etsbrug daarom 'vaak goedkoper dan een gewone brug'. Bij R60, R61 en R75 komen de techniekkosten van het lab. Meer prijzen van bruggen vind je in wat kost een brug. Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal.
Wat vergoedt de verzekering?
- Een kroon of brug zit vanaf 18 jaar niet in het basispakket. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel.
- Ben je jonger dan 18, dan vergoedt de basisverzekering de meeste mondzorg. Kronen, bruggen en implantaten alleen bij voortanden die niet zijn aangelegd of die je door een ongeval bent verloren.
- Tot je 23e geldt een uitzondering voor ontbrekende snij- en hoektanden, als dat vóór je 18e is vastgesteld.
- Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel, meestal tot een maximumbedrag per jaar. Check je polis vóór de behandeling.
Wat er bij kronen en bruggen verder mogelijk is, lees je op kronen en bruggen.
Veelgestelde vragen
Wat is een etsbrug?
Een brug waarbij de nieuwe tand met vleugeltjes aan de achterkant van de buurtanden wordt geplakt. Die buurtanden hoeven daardoor nauwelijks te worden geslepen.
Hoe lang gaat een etsbrug mee?
In een review van 29 studies zat na 5 jaar nog 91,4% en na 10 jaar nog 82,9% van de etsbruggen.
Laat een plakbrug vaak los?
In dezelfde review liet 15% binnen 5 jaar een keer los. Etsbruggen met één vleugel lieten minder vaak los dan etsbruggen met twee of meer.
Wat kost een etsbrug?
Het NZa-maximumtarief is in 2026 €150,03 zonder slijpen (R60) en €225,05 met slijpen (R61), plus techniekkosten.
Is een etsbrug goedkoper dan een gewone brug?
Vaak wel. Een gewone brug van drie delen kost in 2026 aan honorarium €885,19, plus techniekkosten.
Vergoedt de verzekering een plakbrug?
Een kroon of brug zit vanaf 18 jaar niet in het basispakket. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel.
Laatst bijgewerkt:
Bronnen
- Thoma DS, 2017. Thoma DS e.a. A systematic review of the survival and complication rates of resin-bonded fixed dental prostheses after a mean observation period of at least 5 years. Clin Oral Implants Res 2017;28(11):1421-1432 · peer-reviewed (systematische review en meta-analyse, 29 studies, 2.300 etsbruggen) · geraadpleegd op
- Brug · KNMT · geraadpleegd op
- Kronen en bruggen · Ivoren Kruis · geraadpleegd op
- Kroon · KNMT · geraadpleegd op
- Mondzorg (verzekerde zorg), laatst gewijzigd 15-01-2026 · Zorginstituut Nederland · geraadpleegd op
- Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op
- Tandarts in de basisverzekering · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
- Aanvullende tandartsverzekering · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
- Krijg ik tandartskosten vergoed?, gewijzigd 02-01-2026 · Rijksoverheid · geraadpleegd op
- Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-26616-01 (geldig 1-1-2026 t/m 31-12-2026) · NZa · geraadpleegd op
- Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-27619-01 (geldig 1-1-2027 t/m 31-12-2027, vastgesteld 30-6-2026) · NZa · geraadpleegd op
- Materiaal- en techniekkosten · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
- Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12) · KNMT · geraadpleegd op
- Veelgestelde vragen · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op
Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij de redactie.
Een vraag over je eigen situatie?
Bij een consult bekijken we je gebit en je wensen. Daarna krijg je een plan en een begroting, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.