# Tandarts onder narcose, met lachgas of sedatie: wat zijn de mogelijkheden?

## Kort antwoord

Naast plaatselijke verdoving zijn er drie mogelijkheden: lachgas ontspant je terwijl je wakker blijft, bij sedatie ben je suf maar aanspreekbaar en bij narcose slaap je volledig. Narcose gebeurt onder verantwoordelijkheid van een anesthesioloog, in een daarvoor ingerichte kliniek. Lachgas heeft in 2026 NZa-codes voor uitleg ([B10](https://tandkoning.nl/tarieven/b10), €37,51) en toediening per zitting ([B11](https://tandkoning.nl/tarieven/b11), €37,51); narcose en sedatie lopen via [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) (tegen kostprijs) of [A30](https://tandkoning.nl/tarieven/a30).

## Welke mogelijkheden zijn er?

Bij de meeste behandelingen die pijn kunnen doen, krijg je plaatselijke verdoving met een injectie. Je blijft wakker, maar het behandelgebied is gevoelloos. Voor mensen die erg gespannen zijn, bestaan er extra mogelijkheden. Ze verschillen in hoe diep je wegzakt en wie erbij moet zijn.

Lachgas, sedatie en narcose naast elkaar

|  | Lachgas | Sedatie | Narcose |
| --- | --- | --- | --- |
| Wat het is | Een mengsel van lachgas en zuurstof dat je inademt | Een kalmerend middel | Volledig in slaap gebracht met medicijnen |
| Ben je wakker? | Ja, ontspannen | Je bent suf, maar aanspreekbaar | Nee |
| Waar | In een praktijk die het aanbiedt | Volgens de richtlijn voor sedatie buiten de operatiekamer | In een daarvoor ingerichte kliniek, onder een anesthesioloog |
| NZa-codes | [B10](https://tandkoning.nl/tarieven/b10), [B11](https://tandkoning.nl/tarieven/b11) | [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) | [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) of [A30](https://tandkoning.nl/tarieven/a30) |

Welke extra hulp Tandkoning bij angst biedt, is nog niet vastgelegd. Dit artikel beschrijft daarom wat er in het algemeen mogelijk is. Op [angst voor de tandarts](https://tandkoning.nl/angst-voor-de-tandarts) lees je hoe we met spanning omgaan.

## Lachgas bij de tandarts

Bij [lachgas](https://tandkoning.nl/begrippenlijst#lachgas) adem je een mengsel van lachgas en zuurstof in. Lachgas geeft een gevoel van ontspanning en neemt daardoor veel angstgevoel weg. Je blijft wakker en kunt gewoon reageren. Vraag of je daarnaast plaatselijke verdoving krijgt.

Voor lachgas bestaan drie NZa-codes. [B10](https://tandkoning.nl/tarieven/b10) is de introductie: de uitleg over lachgas, eenmalig per behandeling (€37,51 in 2026). [B11](https://tandkoning.nl/tarieven/b11) is de toediening, per zitting (€37,51). In 2026 komt daar per zitting [B12](https://tandkoning.nl/tarieven/b12) bij, voor de overheadkosten (€45,34). Eén behandeling met één zitting lachgas kost zo in 2026 €120,36 ([B10](https://tandkoning.nl/tarieven/b10) + [B11](https://tandkoning.nl/tarieven/b11) + [B12](https://tandkoning.nl/tarieven/b12)). Dat is exclusief de tandheelkundige behandeling zelf. Per 1 januari 2027 vervalt [B12](https://tandkoning.nl/tarieven/b12) en wordt [B11](https://tandkoning.nl/tarieven/b11) €85,02 per zitting; één zitting kost dan €123,67.

Codes voor lachgas (NZa 2026)

| Code | Omschrijving | Maximumtarief |
| --- | --- | --- |
| [B10](https://tandkoning.nl/tarieven/b10) | Introductie lachgas, eenmalig per behandeling | €37,51; Vanaf 1 januari 2027: €38,65 (+3,0%) |
| [B11](https://tandkoning.nl/tarieven/b11) | Toediening lachgas, per zitting | €37,51; Vanaf 1 januari 2027: €85,02 (+126,7%) |
| [B12](https://tandkoning.nl/tarieven/b12) | Overheadkosten lachgas, per zitting | €45,34; Vervalt per 1 januari 2027 |
| Totaal | Eén behandeling met één zitting | €120,36; Vanaf 1 januari 2027: €123,67 (+2,8%) |

## Sedatie: een roesje

Bij [sedatie](https://tandkoning.nl/begrippenlijst#sedatie) krijg je een kalmerend middel. Je bent ontspannen en suf, maar je blijft aanspreekbaar. Sedatie valt onder code [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20). Volgens de NZa mag [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) voor sedatie alleen worden gerekend als wordt voldaan aan de richtlijn voor sedatie en/of analgesie (PSA) op locaties buiten de operatiekamer.

Bij [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) hoort volgens de NZa ook voorlichting over de noodzaak van sedatie, de bespreking van de risico's en het nodige medische onderzoek. Krijg je een middel mee of voorgeschreven? Volg dan de bijsluiter of het advies van je tandarts.

## Tanden trekken onder narcose, in het ziekenhuis

Bij [narcose](https://tandkoning.nl/begrippenlijst#narcose), ook algehele anesthesie genoemd, word je volledig in slaap gebracht met medicijnen. Dat gebeurt onder verantwoordelijkheid van een anesthesioloog, in een daarvoor ingerichte kliniek. Een gewone tandartspraktijk is daar niet voor ingericht.

Volgens de KNMT is narcose bij de tandarts meestal lichter dan in het ziekenhuis, en heet het ook wel sedatie. Een narcose is nooit zonder risico. Daarom wordt er terughoudend mee omgegaan, met een traject zodat je later weer gewoon bij de tandarts behandeld kunt worden.

Narcose kan aan de orde zijn als er veel tegelijk moet gebeuren, zoals meerdere moeilijke kiezen trekken, of bij heel ernstige angst. De behandelaar beslist samen met jou of het nodig is. Meer over moeilijke kiezen lees je in [verstandskies trekken](https://tandkoning.nl/kennisbank/verstandskies-trekken).

Voor narcose zijn er twee codes. [A30](https://tandkoning.nl/tarieven/a30) (€60,01 in 2026) is voor het organiseren van de behandeling onder narcose in een instelling voor medisch-specialistische zorg, zoals een ziekenhuis. Met [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) rekent de tandarts de kosten van de narcose tegen kostprijs door, zoals het inhuren van een anesthesioloog. [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) heeft geen vast bedrag, en alleen met nota's van buiten de praktijk. [A20](https://tandkoning.nl/tarieven/a20) en [A30](https://tandkoning.nl/tarieven/a30) mogen niet samen worden gerekend. De behandelingen tijdens de narcose, zoals het trekken, komen er met de eigen codes apart bij.

## Je hele gebit laten trekken onder narcose

Sommige mensen willen al hun tanden in één keer laten trekken onder narcose. Persoonlijke ervaringen daarmee kunnen we niet onderbouwen; we hebben er geen gecontroleerde bron voor. Wat we wel weten: na het trekken heb je een kunstgebit nodig. Dat kan direct na het trekken worden geplaatst, als immediaatprothese. De code daarvoor is een toeslag ([P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045)) per vervangen tand.

Het trekken zelf kost in 2026 €56,26 voor de eerste tand ([H11](https://tandkoning.nl/tarieven/h11)) en €42,01 voor elke volgende in dezelfde zitting en hetzelfde kwadrant ([H16](https://tandkoning.nl/tarieven/h16)). Of alle tanden eruit moeten, is een grote beslissing. Lees eerst [alle tanden laten trekken](https://tandkoning.nl/kennisbank/alle-tanden-laten-trekken) en de pagina over [gebitsrenovatie](https://tandkoning.nl/gebitsrenovatie).

## Wordt narcose of lachgas bij de tandarts vergoed?

Ben je jonger dan 18, dan vergoedt de basisverzekering de meeste mondzorg. Kronen, bruggen en implantaten alleen bij voortanden die niet zijn aangelegd of die je door een ongeval bent verloren. Vanaf 18 jaar vergoedt de basisverzekering maar een paar onderdelen van de mondzorg, zoals een kunstgebit (ook op implantaten) met een eigen bijdrage en specialistische kaakchirurgie. Vanaf 18 jaar valt specialistische kaakchirurgie onder de basisverzekering; een ongecompliceerde extractie bij de tandarts niet.

Bij extreme angst beschrijft het Zorginstituut deze route. Stelt je tandarts of huisarts vast dat je extreem bang bent, dan kan die je doorverwijzen naar een psycholoog. Daarna kan de tandarts je met extra tijd of aandacht behandelen. Lukt dat niet, dan kun je worden doorverwezen naar een angsttandarts. In bijzondere gevallen word je met een licht slaapmiddel behandeld in een centrum voor bijzondere tandheelkunde. Ben je extreem angstig voor de tandarts, dan kan de extra tijd of aandacht van je tandarts uit de basisverzekering worden vergoed; de behandeling zelf niet. Voor zorg uit de basisverzekering geldt vanaf 18 jaar ook je eigen risico: €385 in 2026, en €400 in 2027. Er ligt een wetsvoorstel om het in 2027 verder te verhogen; dat is nog niet aangenomen.

Bijzondere tandheelkunde is volgens de KNMT zorg voor mensen met een ernstige aandoening, bijvoorbeeld een verstandelijke beperking, extreme angst of een extreme kokhalsneiging. Soms helpt je eigen tandarts; meestal meldt die je aan bij een Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde. Voor bijzondere tandheelkundige zorg maakt het voor de basisverzekering niet uit of je jonger of ouder bent dan 18 jaar. Of jouw behandeling daaronder valt, hangt af van je situatie; vraag dat vooraf na bij je verzekeraar. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel, meestal tot een maximumbedrag per jaar. Check je polis vóór de behandeling. Of je vooraf toestemming van je verzekeraar nodig hebt, verschilt per verzekeraar. Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal. Meer over vergoedingen lees je op [vergoeding en betalen](https://tandkoning.nl/vergoeding-en-betalen).

## Hoe bereid je je voor?

1. Zeg bij het maken van de afspraak dat je de tandarts spannend vindt.
2. Spreek met de tandarts een teken af, zodat hij stopt als je dat wilt.
3. Vraag welke vorm van verdoving of ontspanning bij jouw behandeling past, en waar die gebeurt.
4. Vraag welke codes en kosten erbij komen, en vraag een begroting.
5. Volg bij medicijnen de bijsluiter of het advies van je tandarts.

Volgens de KNMT is een kwart van de Nederlanders bang voor de tandarts. In een onderzoek onder 1.959 Nederlandse volwassenen had 24,3% tandartsangst en 3,7% een tandartsfobie: zo bang dat je [niet meer durft te gaan](https://tandkoning.nl/kennisbank/lang-niet-naar-de-tandarts). Andere peilingen komen hoger uit: ongeveer 40% van de Nederlandse volwassenen zegt bang te zijn voor de tandarts, en ongeveer 12% is zeer tot extreem angstig. Je bent dus niet de enige. Heb je na een behandeling pijn die erger wordt, een dikke wang of koorts? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112.

## Veelgestelde vragen

### Kan ik bij de tandarts onder narcose?

Ja, maar niet in een gewone tandartspraktijk. Narcose gebeurt onder verantwoordelijkheid van een anesthesioloog, in een daarvoor ingerichte kliniek.

### Wat is het verschil tussen lachgas, sedatie en narcose?

Bij lachgas ben je ontspannen en wakker. Bij sedatie ben je suf maar aanspreekbaar. Bij narcose slaap je volledig.

### Wat kost lachgas bij de tandarts?

Eén behandeling met één zitting heeft in 2026 een NZa-maximumtarief van €120,36 ([B10](https://tandkoning.nl/tarieven/b10) + [B11](https://tandkoning.nl/tarieven/b11) + [B12](https://tandkoning.nl/tarieven/b12)). Dat is exclusief de behandeling zelf.

### Wordt narcose bij de tandarts vergoed?

Vanaf 18 jaar vergoedt de basisverzekering maar een paar onderdelen van de mondzorg, zoals een kunstgebit (ook op implantaten) met een eigen bijdrage en specialistische kaakchirurgie. Voor bijzondere tandheelkundige zorg maakt het voor de basisverzekering niet uit of je jonger of ouder bent dan 18 jaar. Of jouw behandeling daaronder valt, hangt af van je situatie; vraag dat vooraf na bij je verzekeraar.

### Biedt Tandkoning lachgas of narcose aan?

Dat is nog niet vastgelegd. Bespreek bij het maken van de afspraak wat je nodig hebt.

### Wat doe ik bij ernstige tandartsangst?

Vertel het bij het maken van de afspraak en spreek een stopteken af. Bij extreme angst kan je tandarts of huisarts je doorverwijzen naar een psycholoog of een angsttandarts, en soms naar een Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde.

Laatst bijgewerkt: 30 oktober 2026

## Bronnen

1. [Angst in de tandheelkunde (Ad de Jongh, GZ-psycholoog, bijgewerkt 05-07-2026)](https://www.tandarts.nl/mondzorg/angst/angst-de-tandheelkunde) · tandarts.nl · geraadpleegd op 29 oktober 2026
2. [Angst voor de tandarts](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-mondgezondheid/tips-voor-een-gezond-gebit/angst-voor-de-tandarts/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 30 oktober 2026
3. Oosterink FM, de Jongh A, 2009. [Oosterink FM, de Jongh A, Hoogstraten J. Prevalence of dental fear and phobia relative to other fear and phobia subtypes. Eur J Oral Sci 2009;117(2):135-43](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19320722/) · peer-reviewed (bevolkingsenquête) · geraadpleegd op 30 oktober 2026
4. [Bijzondere tandheelkunde](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-mondgezondheid/behandelingen/bijzondere-tandheelkunde/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 30 oktober 2026
5. [A20 Behandeling onder algehele narcose](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-kosten-en-vergoedingen/tarieven-en-codes/a20-behandeling-onder-algehele-narcose/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 30 oktober 2026
6. [Mondzorg (verzekerde zorg), laatst gewijzigd 15-01-2026](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/m/mondzorg) · Zorginstituut Nederland · geraadpleegd op 30 oktober 2026
7. [Eigen risico (Zvw), gewijzigd 31-03-2026](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/e/eigen-risico-zvw) · Zorginstituut Nederland · geraadpleegd op 29 oktober 2026
8. [Wanneer betaal ik een eigen bijdrage?, gewijzigd 28-07-2026](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/zorgverzekering/wanneer-eigen-bijdrage-zorgverzekering) · Rijksoverheid · geraadpleegd op 30 oktober 2026
9. [Prinsjesdag 2026: zorg (eigen risico 2027)](https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/prinsjesdag/zorg) · Rijksoverheid · geraadpleegd op 29 oktober 2026
10. [Wetsvoorstel 36943: verhoging verplicht eigen risico per 2027 (ingediend 12-5-2026, nog niet aangenomen)](https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?qry=wetsvoorstel%3A36943&cfg=wetsvoorsteldetails) · Tweede Kamer · geraadpleegd op 29 oktober 2026
11. [Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0018492/) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op 30 oktober 2026
12. [Krijg ik tandartskosten vergoed?, gewijzigd 02-01-2026](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/zorgverzekering/krijg-ik-tandartskosten-vergoed) · Rijksoverheid · geraadpleegd op 30 oktober 2026
13. [Tandarts in de basisverzekering](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-kosten-en-vergoedingen/vergoedingen-mondzorg/tandarts-in-de-basisverzekering/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026
14. [Aanvullende tandartsverzekering](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-kosten-en-vergoedingen/vergoedingen-mondzorg/aanvullende-tandartsverzekering/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026
15. [Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-26616-01 (geldig 1-1-2026 t/m 31-12-2026)](https://puc.overheid.nl/doc/PUC_789284_22) · NZa · geraadpleegd op 29 oktober 2026
16. [Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-27619-01 (geldig 1-1-2027 t/m 31-12-2027, vastgesteld 30-6-2026)](https://puc.overheid.nl/doc/PUC_816481_22) · NZa · geraadpleegd op 29 oktober 2026
17. [Veelgestelde vragen](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-de-tandartspraktijk/de-tandartspraktijk/veelgestelde-vragen) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026
18. [Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12)](https://knmt.nl/media/41312) · KNMT · geraadpleegd op 29 oktober 2026

Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij [de redactie](https://tandkoning.nl/redactie).

---

HTML-versie van deze pagina: https://tandkoning.nl/kennisbank/tandarts-onder-narcose-of-met-lachgas