# Na je (onzichtbare) beugel: spalkje, nachtbeugel of retainer?

## Kort antwoord

Na een beugel of aligners hebben je tanden de neiging terug te schuiven; daarom krijg je retentie: een spalkje achter je tanden, een uitneembare nachtbeugel of allebei. Welke retainer het beste werkt, is volgens een Cochrane-review uit 2023 nog onzeker. Het plaatsen van een spalkje of nachtbeugel heeft in 2026 een NZa-maximumtarief van €42,42 per stuk ([F813](https://tandkoning.nl/tarieven/f813)), plus techniekkosten.

## Waarom heb je retentie nodig na een beugel?

Volgens de richtlijn Retentie in de Orthodontie van de NVvO, de Nederlandse vereniging van orthodontisten, hebben tanden zonder retentie 'de neiging van positie te veranderen'. Een Cochrane-review uit 2023 zegt hetzelfde: zonder een periode van retentie na een geslaagde beugelbehandeling hebben tanden de neiging terug te gaan. Dat heet een recidief.

Dat geldt ook na een onzichtbare beugel met aligners. Volgens de NVvO zet een aligner je tanden recht 'door middel van meerdere transparante bitjes'. Als de laatste bitjes klaar zijn, staan je tanden op hun nieuwe plek, maar zitten ze daar nog niet vast. Hoe een behandeling met aligners verloopt, lees je op [onzichtbare beugel](https://tandkoning.nl/onzichtbare-beugel) en in [aligners dragen: tips](https://tandkoning.nl/kennisbank/aligners-dragen-tips).

## Spalkje, nachtbeugel of retainer: wat is het verschil?

Er zijn twee soorten retentie. Een vaste en een uitneembare. Ze worden vaak gecombineerd. Welke soort je krijgt, hangt af van je gebit en van je behandelaar.

Soorten retentie na een beugel

| Soort | Wat het is | Vast of uitneembaar |
| --- | --- | --- |
| Spalkje (retentiedraad) | Dun draadje aan de binnenkant van de tanden dat ze na een beugel op hun plek houdt | Vast |
| Nachtbeugel (retainer) | Uitneembare beugel die je ('s nachts) draagt om tanden na een behandeling op hun plek te houden | Uitneembaar |
| Doorzichtige retainer (clear retainer) | Een nachtbeugel van doorzichtig kunststof, als een bitje over je tanden | Uitneembaar |

Een [spalkje](https://tandkoning.nl/begrippenlijst#retentiedraad) zie je niet, omdat het aan de binnenkant zit. Poets er goed omheen, want het zit vast. Een [nachtbeugel](https://tandkoning.nl/begrippenlijst#nachtbeugel) doe je zelf in en uit. Een doorzichtige retainer lijkt op een aligner, maar verplaatst je tanden niet meer. Zoek je op 'retainer na aligners' of 'nachtbeugel na aligners', dan gaat het meestal om zo'n doorzichtig bitje.

## Welke retentie werkt het beste?

Dat weten we nog niet zeker. De Cochrane-review uit 2023 vergeleek verschillende soorten retentie en vond dat de zekerheid van het bewijs laag was. Er is dus geen soort waarvan vaststaat dat hij beter werkt dan de andere.

Volgens de NVvO-richtlijn is permanente retentie 'inmiddels niet ongebruikelijk'. Dat betekent dat je het spalkje of de nachtbeugel niet maar een paar maanden draagt. Hoe lang jij retentie nodig hebt, en hoeveel nachten per week je de nachtbeugel draagt, spreek je af met je behandelaar. Vaste getallen daarvoor staan niet in onze bronnen.

## Nachtbeugel laten maken: hoe gaat dat?

De retentie hoort bij het einde van je beugelbehandeling. Een nachtbeugel wordt op maat gemaakt; daarom komen er techniekkosten bij. Een spalkje wordt met composiet aan de binnenkant van je tanden vastgezet; bij het verwijderen wordt die composiet weer weggeslepen en worden je tanden gepolijst.

Ben je bij een andere behandelaar behandeld, of heb je nooit een beugel gehad maar wil je toch een nachtbeugel? Ook dan kan er retentie worden geplaatst; daarvoor is er een aparte code ([F814](https://tandkoning.nl/tarieven/f814)). Ben je in dezelfde praktijk behandeld, dan geldt die code niet.

## Ben je met online aligners of elders behandeld?

Volgens de NVvO hoef je van goedkope aligners die je online koopt niet veel te verwachten. Het kan gevaarlijk zijn voor je tanden als een tand buiten het bot wordt geduwd; in het ergste geval verlies je de tand. Ben je zo behandeld, laat dan eerst je gebit nakijken voordat je retentie laat plaatsen. Dan weet je of je tanden goed staan, en wat je vasthoudt.

Ook na een behandeling in een andere praktijk kun je retentie laten plaatsen of vervangen. Neem dan mee wat je weet over je behandeling: wanneer die klaar was en welke retentie je al had. Dat helpt de nieuwe behandelaar om te kiezen tussen een spalkje, een nachtbeugel of allebei.

## Hoe duur is een nachtbeugel of spalkje?

Codes voor retentie na een beugel (NZa 2026)

| Code | Omschrijving | Honorarium |
| --- | --- | --- |
| [F813](https://tandkoning.nl/tarieven/f813) | Plaatsen retentie (spalkje of nachtbeugel), per stuk, één of twee kaken | €42,42; Vanaf 1 januari 2027: €43,65 (+2,9%) |
| [F814](https://tandkoning.nl/tarieven/f814) | Plaatsen retentie als je elders of nooit met een beugel bent behandeld | €42,42; Vanaf 1 januari 2027: €43,65 (+2,9%) |
| [F812](https://tandkoning.nl/tarieven/f812) | Herstel of opnieuw plaatsen van retentie | €42,42; Vanaf 1 januari 2027: €43,65 (+2,9%) |
| [F815](https://tandkoning.nl/tarieven/f815) | Spalkje verwijderen, per tand | €7,50; Vanaf 1 januari 2027: €7,73 (+3,1%) |

[F813](https://tandkoning.nl/tarieven/f813) geldt volgens de NZa per spalkje of nachtbeugel, ongeacht of die één of twee kaken beslaat. Krijg je een spalkje en een nachtbeugel, dan is het honorarium samen €84,84, plus techniekkosten. Vanaf 1 januari 2027 is het honorarium voor een spalkje en een nachtbeugel samen €87,30 (+2,9%). In 2026 geldt [F813](https://tandkoning.nl/tarieven/f813) voor de eerste retentie alleen na een beugel uit categorie 1, 2, 3, 4 of 7 zonder attachments; aligners vallen in categorie 7. Na andere beugels zit het plaatsen van de retentie soms al in de beugelcodes. Wat een hele behandeling met aligners kost, lees je in [wat kost een onzichtbare beugel](https://tandkoning.nl/kennisbank/wat-kost-een-onzichtbare-beugel). Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal.

## Spalkje los of nachtbeugel kwijt?

Laat een spalkje los of breekt het, neem dan contact op met je behandelaar en laat het nakijken. Zonder retentie kunnen je tanden gaan verschuiven. Ben je je nachtbeugel kwijt, dan geldt hetzelfde. Voor herstel of opnieuw plaatsen is er de code [F812](https://tandkoning.nl/tarieven/f812). Die mag volgens de NZa alleen worden gerekend als je actieve beugelbehandeling minstens een jaar voorbij is en je al eerder retentie had, of als de retentie is verloren of duidelijk onzorgvuldig is gebruikt.

Een garantie op het resultaat is er niet: de houdbaarheid hangt ook af van je verzorging. Wat je mag verwachten van nazorg, lees je op [garantie en nazorg](https://tandkoning.nl/garantie-en-nazorg). Ervaringen met en nadelen van aligners lees je in [aligners: ervaringen en nadelen](https://tandkoning.nl/kennisbank/invisalign-ervaringen-en-nadelen).

## Wat vergoedt de verzekering?

- Een beugel valt alleen onder de basisverzekering bij een zeer ernstige ontwikkelings- of groeistoornis.
- Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel, meestal tot een maximumbedrag per jaar. Check je polis vóór de behandeling.

## Veelgestelde vragen

### Waarom krijg je een nachtbeugel na een beugel?

Omdat tanden zonder retentie de neiging hebben terug te schuiven. Dat zeggen de NVvO-richtlijn en een Cochrane-review.

### Wat is een spalk achter je tanden?

Een dun draadje aan de binnenkant van de tanden dat ze na een beugel op hun plek houdt. Het zit vast en je ziet het niet.

### Hoe duur is een nachtbeugel?

Het NZa-maximumtarief voor het plaatsen is in 2026 €42,42 per stuk ([F813](https://tandkoning.nl/tarieven/f813)), plus techniekkosten.

### Wat is een clear retainer?

Een uitneembare nachtbeugel van doorzichtig kunststof, die als een bitje over je tanden past.

### Hoe lang moet je een nachtbeugel dragen?

Dat spreek je af met je behandelaar. Volgens de NVvO-richtlijn is permanente retentie niet ongebruikelijk.

### Welke retainer is het beste?

Dat is onzeker: een Cochrane-review uit 2023 vond dat het bewijs daarvoor een lage zekerheid heeft.

Laatst bijgewerkt: 30 oktober 2026

## Bronnen

1. Martin C, 2023. [Martin C e.a. Retention procedures after orthodontic braces. Cochrane 2023, CD002283.pub5](https://discovery.dundee.ac.uk/en/publications/retention-procedures-for-stabilising-tooth-position-after-treatme-2/) · Cochrane · geraadpleegd op 29 oktober 2026
2. [Richtlijn Retentie in de Orthodontie (2018)](https://www.orthodontist.nl/files/retentie-in-de-orthodontie.pdf) · NVvO · geraadpleegd op 30 oktober 2026
3. [Welke beugels zijn er?](https://www.orthodontist.nl/beugels/welke-beugels-zijn-er) · NVvO · geraadpleegd op 30 oktober 2026
4. [Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0018492/) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op 30 oktober 2026
5. [Aanvullende tandartsverzekering](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-kosten-en-vergoedingen/vergoedingen-mondzorg/aanvullende-tandartsverzekering/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026
6. [Krijg ik tandartskosten vergoed?, gewijzigd 02-01-2026](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/zorgverzekering/krijg-ik-tandartskosten-vergoed) · Rijksoverheid · geraadpleegd op 30 oktober 2026
7. [Prestatie- en tariefbeschikking orthodontische zorg - TB/REG-26617-01](https://puc.overheid.nl/doc/PUC_789299_22) · NZa · geraadpleegd op 29 oktober 2026
8. [Prestatie- en tariefbeschikking orthodontische zorg - TB/REG-27620-01](https://puc.overheid.nl/doc/PUC_816498_22) · NZa · geraadpleegd op 29 oktober 2026
9. [Materiaal- en techniekkosten](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-kosten-en-vergoedingen/alles-over-de-rekening/materiaal-en-techniekkosten/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026
10. [Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12)](https://knmt.nl/media/41312) · KNMT · geraadpleegd op 29 oktober 2026
11. [Veelgestelde vragen](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-de-tandartspraktijk/de-tandartspraktijk/veelgestelde-vragen) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026

Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij [de redactie](https://tandkoning.nl/redactie).

---

HTML-versie van deze pagina: https://tandkoning.nl/kennisbank/retentie-na-een-beugel