# Wat is een immediaatprothese of noodgebit, en wanneer krijg je die? ## Kort antwoord Een immediaatprothese is een kunstgebit dat direct na het trekken van je tanden wordt geplaatst, zodat je niet zonder tanden zit; na de genezing volgt meestal aanpassing of een nieuw gebit. Een noodgebit is een tijdelijk kunstgebit om een periode zonder tanden te overbruggen. Voor elke tand die direct wordt vervangen, mag de zorgverlener in 2026 een toeslag van €18,75 rekenen ([P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045)), tot maximaal 8 per kaak; een tijdelijk volledig kunstgebit heeft code [P023](https://tandkoning.nl/tarieven/p023) (€150,03 per kaak). Vanaf 18 jaar betaal je voor een volledig kunstgebit een eigen bijdrage van 25%. ## Wat is een immediaatprothese? Een [immediaatprothese](https://tandkoning.nl/begrippenlijst#immediaatprothese) is een kunstgebit dat direct na het trekken van de tanden wordt geplaatst. Immediaat betekent direct. Het gebit wordt dus vóór het trekken gemaakt en gaat er na het trekken meteen in. Na het trekken geneest de wond. Daarna volgt meestal aanpassing, zoals opvullen, of een nieuw gebit. Dat opvullen zit niet in de toeslag voor het immediaatgebit; daar zijn aparte codes voor. Een immediaatprothese kan een volledig kunstgebit zijn, maar ook een gedeeltelijk gebit. De NZa-toeslag [P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045) hoort bij een gedeeltelijk kunstgebit van kunsthars ([P001](https://tandkoning.nl/tarieven/p001) en [P002](https://tandkoning.nl/tarieven/p002)), een framekunstgebit ([P003](https://tandkoning.nl/tarieven/p003) en [P004](https://tandkoning.nl/tarieven/p004)), een volledig kunstgebit ([P020](https://tandkoning.nl/tarieven/p020), [P021](https://tandkoning.nl/tarieven/p021) en [P022](https://tandkoning.nl/tarieven/p022)), een tijdelijk volledig kunstgebit ([P023](https://tandkoning.nl/tarieven/p023)) en bij uitbreiding of reparatie met afdruk ([P071](https://tandkoning.nl/tarieven/p071) en [P072](https://tandkoning.nl/tarieven/p072)). ## Wat is het verschil tussen een noodgebit en een kunstgebit? Een [noodgebit](https://tandkoning.nl/begrippenlijst#noodgebit) is een tijdelijk kunstgebit. Het overbrugt de periode tot je definitieve gebit, bijvoorbeeld een nieuw kunstgebit, een klikgebit of een brug op implantaten. De NZa beschrijft een tijdelijk volledig kunstgebit ([P023](https://tandkoning.nl/tarieven/p023)) als een gebit in boven- of onderkaak ter overbrugging van de periode tot een niet-tijdelijke voorziening, inclusief vier maanden nazorg. Immediaatprothese, noodgebit en definitief kunstgebit | | Immediaatprothese | Noodgebit (tijdelijk) | Definitief kunstgebit | | --- | --- | --- | --- | | Wanneer | Direct na het trekken | Tot het definitieve gebit klaar is | Na de genezing | | Bedoeld voor | Niet zonder tanden zitten | Een periode overbruggen | Langdurig gebruik | | NZa-code | Toeslag [P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045) per vervangen tand, bij het gebit | [P023](https://tandkoning.nl/tarieven/p023), per kaak | [P020](https://tandkoning.nl/tarieven/p020), [P021](https://tandkoning.nl/tarieven/p021) of [P022](https://tandkoning.nl/tarieven/p022) | | Daarna | Meestal aanpassen of een nieuw gebit | Vervangen door het definitieve gebit | Controle en zo nodig opvullen | ## Wanneer krijg je een immediaatprothese? Een immediaatprothese past als er tanden moeten worden getrokken die je ziet, en je niet een tijd zonder tanden wilt zitten. Bijvoorbeeld als alle tanden uit een kaak moeten, of een paar voortanden. Of het bij jou kan, en of een immediaatgebit of eerst een tijdelijk gebit beter is, bespreek je vooraf met de tandarts of tandprotheticus. Een prothese kan worden gemaakt door een tandarts, een tandprotheticus of een klinisch prothese technicus (KPT). Wil je weten wat er bij het trekken van alle tanden komt kijken, lees dan [alle tanden laten trekken](https://tandkoning.nl/kennisbank/alle-tanden-laten-trekken). ## Hoe lang na het trekken krijg je een definitief kunstgebit? Als de wonden genezen zijn, zijn je kaken iets geslonken en zit het gebit losser. Volgens het Ivoren Kruis kan de tandarts het gebit na ongeveer zes weken, of liever nog iets langer, opvullen met een nieuwe laag. Je mist het gebit dan meestal één of twee dagen. Volgens de Britse NHS moet een immediaatprothese vaak tot een jaar later worden aangepast of vervangen, omdat je mond tijdens het genezen van vorm verandert. De volledige kunstgebitten bij de NZa ([P020](https://tandkoning.nl/tarieven/p020), [P021](https://tandkoning.nl/tarieven/p021) en [P022](https://tandkoning.nl/tarieven/p022)) zijn inclusief vier maanden nazorg na het plaatsen. Daarin past de zorgverlener het gebit zo nodig aan. Wil je later implantaten, dan geldt een andere termijn: na het trekken van een tand wacht men meestal 8 tot 12 weken met het plaatsen van een implantaat. Een implantaat groeit daarna meestal in 2 tot 6 maanden vast. In die tijd kan een noodgebit de periode overbruggen. Hoe tanden in één dag werken, lees je in [nieuwe tanden in één dag](https://tandkoning.nl/kennisbank/nieuwe-tanden-in-een-dag). ## Wat kost een immediaatprothese? Een rekenvoorbeeld: 8 tanden in de bovenkaak, verdeeld over twee kwadranten, worden getrokken en je krijgt direct een volledig kunstgebit boven. Het honorarium is in 2026 €739,63 (2 × [H11](https://tandkoning.nl/tarieven/h11) + 6 × [H16](https://tandkoning.nl/tarieven/h16) + [P020](https://tandkoning.nl/tarieven/p020) + 8 × [P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045)). Vanaf 1 januari 2027 is het honorarium in dit rekenvoorbeeld €762,05 (+3,0%). Daar komen röntgenfoto's en de techniekkosten van het gebit bij, tegen inkoopprijs. Codes bij een immediaatprothese en noodgebit (NZa 2026) | Code | Omschrijving | Honorarium | | --- | --- | --- | | [P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045) | Toeslag immediaat, per vervangen tand, maximaal 8 per kaak | €18,75; Vanaf 1 januari 2027: €19,32 (+3,0%) | | [P020](https://tandkoning.nl/tarieven/p020) | Volledig kunstgebit bovenkaak, met 4 maanden nazorg | €225,05; Vanaf 1 januari 2027: €231,87 (+3,0%) | | [P021](https://tandkoning.nl/tarieven/p021) | Volledig kunstgebit onderkaak, met 4 maanden nazorg | €300,07; Vanaf 1 januari 2027: €309,17 (+3,0%) | | [P023](https://tandkoning.nl/tarieven/p023) | Tijdelijk volledig kunstgebit, per kaak | €150,03; Vanaf 1 januari 2027: €154,58 (+3,0%) | | [H11](https://tandkoning.nl/tarieven/h11) | Trekken eerste tand of kies per kwadrant | €56,26; Vanaf 1 januari 2027: €57,97 (+3,0%) | | [H16](https://tandkoning.nl/tarieven/h16) | Trekken volgende tand of kies, zelfde zitting en kwadrant | €42,01; Vanaf 1 januari 2027: €43,28 (+3,0%) | | [P062](https://tandkoning.nl/tarieven/p062) | Opvullen volledig kunstgebit met een afdruk, per kaak | €105,77; Vanaf 1 januari 2027: €108,98 (+3,0%) | | [P063](https://tandkoning.nl/tarieven/p063) | Opvullen volledig kunstgebit direct in de mond, per kaak | €106,52; Vanaf 1 januari 2027: €109,75 (+3,0%) | De toeslag [P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045) is exclusief het trekken en het opvullen. Die staan dus apart op de rekening. Kost je behandeling €250 of meer, dan krijg je vooraf een begroting. Boven €500 krijg je die schriftelijk of digitaal. ## Wordt een immediaatprothese of noodgebit vergoed? - Vanaf 18 jaar betaal je voor een volledig kunstgebit een eigen bijdrage van 25%. - Voor reparatie of rebasen (opnieuw passend maken) van een kunstgebit is de eigen bijdrage 10%. - Een gedeeltelijk kunstgebit valt vanaf 18 jaar niet onder de basisverzekering: die vergoedt dan alleen een volledig uitneembaar kunstgebit, al dan niet op implantaten. Ben je jonger dan 18, dan vallen uitneembare prothesen wel onder de basisverzekering. - Voor zorg uit de basisverzekering geldt vanaf 18 jaar ook je eigen risico: €385 in 2026, en €400 in 2027. Er ligt een wetsvoorstel om het in 2027 verder te verhogen; dat is nog niet aangenomen. Vraag vooraf welke codes onder de basisverzekering vallen. Een gedeeltelijk gebit betaal je vanaf 18 jaar zelf, of deels via een aanvullende verzekering. Meer over de soorten gebitten lees je op [kunstgebit](https://tandkoning.nl/kunstgebit) en in [soorten kunstgebit](https://tandkoning.nl/kennisbank/soorten-kunstgebit). ## De eerste tijd met een immediaatprothese Tussen het trekken van de kiezen en de tanden zitten volgens het Ivoren Kruis doorgaans enkele weken. Na het trekken van de laatste tanden gaat het gebit direct over de verse wonden, en werkt het in het begin als een soort verband. De eerste dag doe je het niet uit: je tandvlees kan zwellen, en dan past het gebit niet meer. De eerste week draag je het ook 's nachts; daarna doe je het voor het slapengaan uit. Na een paar weken volgt volgens de KNMT een controleafspraak, waarin de tandarts kijkt hoe het dragen gaat. Vraag ook hoe je het gebit schoonmaakt. Drukt het gebit ergens, ga dan terug; lees ook [drukplekken door je kunstgebit](https://tandkoning.nl/kennisbank/drukplekken-kunstgebit). Krijg je koorts, een toenemende zwelling of pijn die erger wordt? Neem dezelfde dag contact op met je tandarts; buiten openingstijden met de spoedregeling van je tandarts of de huisartsenpost. Moeite met slikken of ademen: bel 112. ## Veelgestelde vragen ### Wat is het verschil tussen een noodgebit en een kunstgebit? Een noodgebit is tijdelijk en overbrugt de periode tot het definitieve gebit. Een definitief kunstgebit is bedoeld voor langdurig gebruik. ### Wat is een immediaat kunstgebit? Een kunstgebit dat direct na het trekken van de tanden wordt geplaatst. Na de genezing volgt meestal aanpassing of een nieuw gebit. ### Wat kost een immediaatprothese? De toeslag is in 2026 €18,75 per vervangen tand ([P045](https://tandkoning.nl/tarieven/p045)), maximaal 8 per kaak, bovenop het gebit zelf en het trekken. ### Hoe lang na het trekken krijg je een definitief kunstgebit? Dat hangt af van de genezing. Volgens het Ivoren Kruis kan de tandarts het gebit na ongeveer zes weken, of liever iets later, opvullen. Volgens de Britse NHS moet een immediaatprothese vaak tot een jaar later worden aangepast of vervangen. ### Wordt een noodgebit vergoed? Vanaf 18 jaar betaal je voor een volledig kunstgebit een eigen bijdrage van 25%. Vraag vooraf welke codes onder de basisverzekering vallen. ### Wie maakt een immediaatprothese? Een tandarts, een tandprotheticus of een klinisch prothese technicus (KPT). Laatst bijgewerkt: 30 oktober 2026 ## Bronnen 1. [Kunstgebit (bijgewerkt 02-11-2023)](https://www.tandarts.nl/mondzorg/behandelingen/kunstgebit-prothese) · tandarts.nl · geraadpleegd op 30 oktober 2026 2. [Kunstgebit - van eigen gebit naar kunstgebit](https://ivorenkruis.org/artikelen/kunstgebit-van-eigen-gebit-naar-kunstgebit/) · Ivoren Kruis · geraadpleegd op 30 oktober 2026 3. [Kunstgebit (uitneembare prothese)](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-mondgezondheid/behandelingen/kunstgebit-uitneembare-prothese) · KNMT · geraadpleegd op 30 oktober 2026 4. [Dentures (false teeth)](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/dentures/) · NHS (Verenigd Koninkrijk) · geraadpleegd op 30 oktober 2026 5. [Implantaat](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-mondgezondheid/behandelingen/implantaat/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 30 oktober 2026 6. [Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-26616-01 (geldig 1-1-2026 t/m 31-12-2026)](https://puc.overheid.nl/doc/PUC_789284_22) · NZa · geraadpleegd op 29 oktober 2026 7. [Prestatie- en tariefbeschikking tandheelkundige zorg - TB/REG-27619-01 (geldig 1-1-2027 t/m 31-12-2027, vastgesteld 30-6-2026)](https://puc.overheid.nl/doc/PUC_816481_22) · NZa · geraadpleegd op 29 oktober 2026 8. [Mondzorg (verzekerde zorg), laatst gewijzigd 15-01-2026](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/m/mondzorg) · Zorginstituut Nederland · geraadpleegd op 30 oktober 2026 9. [Regeling zorgverzekering, art. 2.31 (versie geldend vanaf 06-10-2026)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0018715/) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026 10. [Besluit zorgverzekering, art. 2.7 (versie geldend vanaf 01-07-2026)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0018492/) · Overheid (wetten.overheid.nl) · geraadpleegd op 30 oktober 2026 11. [Eigen risico (Zvw), gewijzigd 31-03-2026](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/e/eigen-risico-zvw) · Zorginstituut Nederland · geraadpleegd op 29 oktober 2026 12. [Wanneer betaal ik een eigen bijdrage?, gewijzigd 28-07-2026](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/zorgverzekering/wanneer-eigen-bijdrage-zorgverzekering) · Rijksoverheid · geraadpleegd op 30 oktober 2026 13. [Prinsjesdag 2026: zorg (eigen risico 2027)](https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/prinsjesdag/zorg) · Rijksoverheid · geraadpleegd op 29 oktober 2026 14. [Wetsvoorstel 36943: verhoging verplicht eigen risico per 2027 (ingediend 12-5-2026, nog niet aangenomen)](https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?qry=wetsvoorstel%3A36943&cfg=wetsvoorsteldetails) · Tweede Kamer · geraadpleegd op 29 oktober 2026 15. [Materiaal- en techniekkosten](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-kosten-en-vergoedingen/alles-over-de-rekening/materiaal-en-techniekkosten/) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026 16. [Veelgestelde vragen](https://www.allesoverhetgebit.nl/alles-over-de-tandartspraktijk/de-tandartspraktijk/veelgestelde-vragen) · KNMT (allesoverhetgebit.nl) · geraadpleegd op 29 oktober 2026 17. [Tarievenboekje 2025 (checklist p. 7, MT-kosten p. 12)](https://knmt.nl/media/41312) · KNMT · geraadpleegd op 29 oktober 2026 Hoe we onze informatie maken en controleren, lees je bij [de redactie](https://tandkoning.nl/redactie). --- HTML-versie van deze pagina: https://tandkoning.nl/kennisbank/immediaatprothese-en-noodgebit